Winterzonnewende 2021 | kortste dag van het jaar

De winterzonnewende viert de geboorte van een nieuw zonnejaar en het begin van de winter. De zonnewende viert onder andere de aangeboren creatieve krachten van de natuur.

Moeder Aarde ademt en het land stijgt en daalt zachtjes op haar betoverende ritme. Haar zachte inademing vertraagt echter door de aanraking van de kou. Roodbruine tinten verschijnen, bladeren vallen van de bomen, het regent vaker, nachten worden kouder, want de winter komt eraan. De aanwezigheid van de zon is afgenomen om de kortste dag en de langste nacht te brengen.

Een veelbelovende gebeurtenis

De midwinter is nabij en de kortste aanwezigheid van de zon zal over het hele land worden gemarkeerd en gevierd. De heilige gebeurtenis van de winterzonnewende bezingt de hoop dat het pad van de zon spoedig sterk zal worden; dat het leven opnieuw zal uitbarsten en weer zal bloeien. Het weerspiegelt een oude wijsheid van enorm geloof en vreugde in de grote krachten van de natuur en goddelijkheid. Heldere, kleurrijke kaarsen en vreugdevuren zullen de hele nacht branden om de wedergeboorte van het licht in te luiden nadat deze tijd van duisternis voorbij is.

De winterzonnewende staat bekend als een kleine sabbat in de heidense kalender en wordt elk jaar gevierd tussen 20 en 23 juni (zuidelijk halfrond) en 20 en 23 december (noordelijk halfrond). De winterzonnewende voorspelt een veelbelovende gebeurtenis: het viert de geboorte van het nieuwe zonnejaar en het begin van de winter. Het erkent dat vanaf deze dag de dagen opnieuw in lengte zullen toenemen en dat de groei van nieuw leven zal worden verzekerd. In de komende maanden zullen de gezaaide zaden door de verduisterde aarde breken en energie halen uit de levensondersteunende stralen van de zon.

De oude en wereldwijd gevierde riten die de winterzonnewende bijwoonden, symboliseren de aangeboren creatieve krachten van de natuur die in deze tijd van het jaar net onder de oppervlakte liggen. Dit festival van innerlijke vernieuwing geeft blijk van potentieel en suggereert dat we vaak de zaden van ons leven zaaien voordat we de uitkomst zien. De winterzonnewende biedt een prachtige gelegenheid om samen te komen met vrienden of tijd alleen door te brengen en even de tijd te nemen om te heroriënteren; om dromen te verwezenlijken voor de lente; om na te denken over de zaden die we in ons hart en de gezegende aarde planten; om na te denken en dankbaar te zijn voor alles wat we hebben. Hoewel de winter een diepgaand effect heeft op de natuur, wordt de innerlijke reis van de mens op dezelfde manier rustiger en vertraagd naarmate de energie van het seizoen zelfreflectie ondersteunt.

Heilige kennis van het leven

Aardse religie, of het heidendom, heeft zijn wortels in de verre oudheid. De cyclus van de zon en zijn effecten op de aarde zijn de prachtige synergie waarop dit oude geloofssysteem is gebaseerd; Vader Zon streelt Moeder Aarde in een oeroude hemeldans, op magische wijze wevend in alle mensen die deelnemen.

Zonder wetenschap om de mysteries van de wereld om hen heen te verklaren, kwamen veel oorspronkelijke inheemse stammen over de hele wereld tot vergelijkbare overtuigingen. De Kelten, Amerikaanse Indianen, Perzen, Afrikaanse stammen en Bon-stammen in Tibet wisten allemaal dat overleven gebaseerd was op het begrijpen van de levenscycli. Het land, de regen, de dieren, het plantenleven, de warme zon en de koude winter werden allemaal vereerd omdat ze allemaal een essentiële rol speelden in het hele plan.

Moeder Aarde bezat de heilige kennis van het leven, en door het ritme van haar patronen en de dagelijkse cyclus van de zon te observeren, leerden mensen leven in harmonie met de krachten van de natuur.

In de prehistorie zorgde de winter voor extreem zware omstandigheden en mensen vonden basisonderhoud in opgeslagen voedsel en alles waar op gejaagd kon worden. Het afnemende zonlicht riep de angst op dat de zon volledig zou verdwijnen en alles in eeuwige duisternis en extreme kou zou achterlaten. Vanaf de Zonnewende, terwijl de uren van de zon in kracht en duur toenamen, werd het op handen zijnde einde van de kou en de komst van de zegeningen van het leven en het voedsel gevierd. Uit deze relatief grove redenering werd het begrip gevormd van de cyclische aard van het leven.

Vroege grottekeningen over de hele wereld geven de overgangen van de zon door het jaar weer en er wordt getheoretiseerd dat veel oude en heilige plaatsen werden gebouwd ter ere van de winterzonnewende als een scharnierpunt in het jaar. Dat wil zeggen, de geboorte van de nieuwe zon. Een bekend voorbeeld is Stonehenge in Zuid-Engeland. Dit fenomeen is echter niet uniek voor Engeland, met de piramides van Gizeh en andere oude locaties over de hele wereld die ook verband houden met deze hemelse reis. In veel opzichten benadrukt het een prachtige verbinding tussen de hele mensheid: op een gegeven moment hebben we allemaal onze hoofden naar de hemel gekeerd en daar boodschappen van hoop en verlichting gevonden.

Erfenis van de Ouden

Oude wijsheid bezag onze plaats in de wereld met ontzag en eerbied, en het eren van de zonnewendes was een van de vroegste vieringen van de beschaafde wereld. De zonnewende is bekend onder verschillende namen, waaronder het heidense “Yule”, de Mesopotamische “Sacaea”, de Romeinse “Saturnalia” en het oude Griekse “festival van Kronos”. Het is duidelijk dat de naleving van deze kosmische mijlpaal door veel vroege beschavingen hoog werd gewaardeerd.

Yule, of Jul, komt van een Angelsaksisch woord dat “wiel” betekent. De term “heidens” is afgeleid van het Romeinse woord “paganus”, wat zich vertaalt als landbewoner, of mensen die de natuur en de aarde als heilig beschouwen. Dit op de natuur gebaseerde geloofssysteem is het idee dat alles – dieren, planten, mensen en het land – in cycli door het leven reist, in een eeuwig patroon van lente, zomer, herfst en winter. Levendige, rijke beelden zijn de erfenis van de riten en rituelen die in de heidense cultuur zijn ingebed. De nadering van midwinter is een geweldige tijd om deze rituelen uit het verleden te omarmen, wetende dat de boodschappen van dankbaarheid, gratie en viering nog steeds relevant en zinvol zijn.

Veel tradities van oude culturen en geloofssystemen worden tegenwoordig omarmd, omdat ze soortgelijke boodschappen van waarheid en vrede inspireren. Het moderne heidendom gedijt en put uit de diepten van zijn oude wijsheid. Zoals met alles, voegt de tijd echter zijn stempel toe, zijn eigen unieke perspectief. Dit geldt voor het huidige heidendom. Aangeprezen als neo-paganisme, omvat de traditie van riten ter ere van de aarde en haar cycli nu een oproep om de voogdij over deze overvloedige wereld waarin we leven te omarmen. En door onze eigen kleine kringen te eren, kunnen we onze stem toevoegen aan zowel gemeenschaps- als mondiale milieukwesties. We kunnen dit op veel manieren doen: bijvoorbeeld door brieven te schrijven aan beleidsmakers of simpelweg de geest van een evenwichtige en gevoede aarde in onze gebeden te herinneren.

Winterzonnewende tradities

De rituelen die verband houden met de winterzonnewende houden nauw verband met de tradities van Kerstmis. In feite zijn zelfs hun doeleinden vergelijkbaar. Dat wil zeggen, vreugde in de geboorte van de Zoon van God (Christus) of de wedergeboorte van de zon (nieuw zonnejaar). Op het noordelijk halfrond vallen deze datums binnen enkele dagen na elkaar. Historici hebben gepostuleerd dat veel van de tradities van de winterzonnewende door de vroege kerk verweven waren met kerstvieringen als een middel om haar religieuze riten te seculariseren.

Winterzonnewende en Kerstmis delen soortgelijke berichten van nieuwe hoop en dankbaarheid voor alles wat het afgelopen jaar is bereikt en ontvangen. Beide omvatten mensen die samenkomen om te vieren met eten, wijn, vrolijkheid en warmte bij het haardvuur. Evenzo resoneert de denneboom die gewoonlijk met Kerstmis wordt geassocieerd, met de groenblijvende boom als onderdeel van de Yule-viering. De groenblijvende boom bij de winterzonnewende is een geliefd symbool van het leven dat zegevierend de duisternis en de kou van de winter ontkent.

Burendag 2021

In Europa kennen we de Europese Dag van de Buren. Sinds 1999 wordt deze dag vaak georganiseerd op de laatste vrijdag in mei. Buurtfeesten hebben een belangrijke functie in de samenleving. Door de steeds groter wordende kloof tussen mensen, is dit een dag die een krachtige impact kan hebben. De eenzaamheid groeit onder ouderen en de jeugd zit te veel tijd op schermen te kijken. Er bestaat onbegrip over cultuurverschillen. Sociaal gezien is een buurtfeest een kans om elkaar te leren begrijpen en zodoende een grotere verdraagzaamheid te creëren in de samenleving. De kloof tussen jong en oud zal verminderen. Hoe vaker jongeren in contact zijn met ouderen, hoe meer ze zullen begrijpen dat ook zij jong zijn geweest. En ouderen zullen misschien minder angstig kijken naar de jeugd die zich anders kleedt of gedraagt. De cultuurverschillen in onze samenleving zijn daarom juist een uitdaging om de horizon van iedereen te verbreden. Buurtfeesten hebben een brede sociale functie. Ze worden niet alleen gehouden voor de gezelligheid, maar ook voor de verbreding van begrip voor elkaar en de versterking van de sociale banden. Het is een goede oplossing om het groeiende individualisme tegen te gaan. Samen kun je veel bereiken maar in je eentje niet zoveel.

Door dat groeiend individualisme en de polarisatie in de samenleving kunnen er verkeerde beelden ontstaan. Dat komt vaak doordat mensen onbekend zijn met gewoontes van andere mensen, en de redenen daar achter. En juist door mensen samen te brengen bouw je aan een stabiele wereld, waar plaats is voor verschillende mensen. Vaak beginnen mensen door contact overeenkomsten te zien tussen elkaar, in plaats van verschillen. En op dat moment ontstaat er verbinding.

Burendag in Nederland

In Nederland wordt Burendag gevierd op de vierde zaterdag in september. In 2021 valt de Burendag daardoor op zaterdag 25 september. Met een warme temperatuur en een fijne lange avond in het verschiet is dat een ideale datum. Mensen zijn terug van vakantie en hebben verhalen te delen met elkaar. Ooit was Burendag een initiatief van Nederlandse kofffiehandelaar Douwe Egberts in samenwerking met het Oranje Fonds. Sindsdien is de Burendag een jaarlijks terugkerend feest dat samen met je buren en de buurt gevierd wordt. Het is een dag geworden waarop je gezellige dingen kunt organiseren met je buren. Zodoende leer je elkaar beter kennen en beter begrijpen en kun je elkaar helpen door bijvoorbeeld iets goeds te doen voor elkaar.

Op eigen initiatief

In Nederland vonden al wel eerder op eigen initiatief buurtfeesten plaats, maar in 2006 werd het voor het eerst nationaal gevierd. Inmiddels is de Burendag uitgegroeid tot een landelijk fenomeen gehouden in het teken van het bevorderen van contact tussen de buren. Douwe Egberts had ooit een reclamecampagne waardoor het begrip Burendag werd vormgegeven. In een TV commercial lieten ze zien hoe gezellig het is om midden op straat grote tafels neer te zetten en met elkaar te praten en genieten. Het begon met alleen koffie drinken, maar op veel plaatsen is het nu uitgegroeid tot samen eten, drinken en zelfs dansen met muziek. Het Oranje Fonds is ons nationale fonds voor sociale initiatieven zoals de Burendag. Met de Burendag willen beide organisaties mensen dichter bij elkaar brengen en dat is een feest!

Burendag organiseren

Maar hoe organiseer je nu je eigen Burendag? Het is goed om eens te vragen aan je buren of er mensen zijn die willen helpen organiseren. Trek eens aan de bel bij je buren en ga het gesprek aan. Je kunt klein beginnen met een paar buren, je hoeft het niet meteen groots uit te pakken. Is er een activiteit die je samen kunt doen? Denk aan kinderspellen bijvoorbeeld. Misschien is er iemand die wat hulp nodig heeft in de buurt. Houd een brainstorm sessie met een aantal van je buren om ideeën uit te wisselen en maak een plan voor een activiteit. Je kunt het zo gek niet bedenken, van een koffietafel ’s middags tot een lopend buffet ’s avonds waaraan iedereen een bijdrage levert. Bedenk een thema, maak samen met je buren een Burendagplan en zet het op papier. Verdeel de verantwoordelijkheden onder elkaar en maak een tijdlijn waarop staat wat moet gebeuren op welk tijdstip. Kijk naar elkaars talenten, misschien is er iemand goed in het schrijven van een plan? Denk daarbij ook aan het maken van uitnodigingen. Zorg ervoor dat iedereen iets doet, dan kun je samen een succesvolle dag beleven. Nieuwe vriendschappen ontstaan op buurtfeesten. Je zult zien dat er nog lang over nagepraat gaat worden.

Mensen die buurtfeesten hebben gehouden zijn positief over hun eigen buurt. Ze willen graag de handen uit de mouwen steken om hun buurt veilig en gezellig te maken. Je kunt de burendag ook inzetten om eens een grote schoonmaak te houden in je straat. Met z’n allen los liggende rommel opruimen, iemand helpen met z’n voortuin, je kunt van alles bedenken. Sluit af met een rondje koffie met koek voor alle helpers. Het woord samenleving krijgt dan een diepere betekenis. Mensen hebben veel meer met elkaar gemeen dan we soms beseffen.

Onder het genot van een goede kop koffie brengt op die manier Douwe Egberts buren met elkaar in contact. Samen koffie drinken is voor veel mensen het begin van het leggen en versterken van de contacten. Het Oranje Fonds steunt dit soort sociale initiatieven van harte. Ze stimuleren en bevorderen contact en verbinding tussen groepen mensen. Zorg ervoor dat ook jij een steentje bijdraagt aan een betere samenleving met meer begrip voor elkaar en fijne buren. Beter een goede buur dan een verre vriend… Als je eenmaal van start gaat met een plan voor jouw buurt, richt dan een organisatie op. Je kunt dan namelijk samen met je buurtorganisatie een aanvraag indienen voor een tegemoetkoming in de kosten tot maximaal € 400 bij het Oranje Fonds. Deze dien je in samen met jullie Burendagplan.

Begin klein

Geef daarom het woord samenleving echt betekenis in jouw buurt. Stel je eens voor wat een klein positief initiatief zoals een Burendag betekent als het op grotere schaal gebeurt. Een fijnere samenleving met begrip en respect voor elkaar. Je geeft een voorbeeld voor volgende generaties door te laten zien wat verbinding betekent. Geef het voorbeeld van een toekomst die je met trots aan de volgende generatie kunt overdragen. Wij wensen je alvast heel veel plezier met je Burendag!

Schrikkeldag

Bijna elke vier jaar voegen we een extra dag toe aan de kalender in de vorm van 29 februari, ook wel schrikkeldag genoemd. Simpel gezegd zijn deze extra 24 uur in de kalender ingebouwd om ervoor te zorgen dat hij in de pas blijft lopen met de beweging van de aarde rond de zon. De moderne kalender telt 365 dagen, maar de werkelijke tijd die de aarde nodig heeft om rond haar ster te draaien is iets langer – ongeveer 365,2421 dagen. Het verschil lijkt misschien verwaarloosbaar, maar over tientallen jaren en eeuwen kan dat gemis van een kwart dag per jaar aardig oplopen. Om ervoor te zorgen dat de kalender overeenkomt met het echte astronomische jaar, moet er regelmatig een extra dag worden toegevoegd om de verloren tijd in te halen en de kalender weer synchroon te laten lopen met de hemel.

Veel oude kalenders hadden hele schrikkelmaanden

Veel kalenders, waaronder de Hebreeuwse, de Chinese en de boeddhistische, zijn lunisolair, wat betekent dat hun data zowel de positie van de maan als de positie van de aarde ten opzichte van de zon aangeven. Aangezien er een natuurlijk gat van ongeveer 11 dagen zit tussen een jaar gemeten volgens de maancycli en een jaar gemeten volgens de baan van de aarde, moeten dergelijke kalenders periodiek extra maanden toevoegen, die intercalaire (tussenliggende) of interstitiële maanden worden genoemd, om ze op schema te houden.

De tussenliggende maanden waren echter niet noodzakelijkerwijs regelmatig. Het is voor historici nog steeds onduidelijk hoe de vroege Romeinen hun jaartelling bijhielden, vooral omdat de Romeinen daar zelf misschien niet helemaal zeker van waren. Het lijkt erop dat de vroege Romeinse kalender uit tien maanden bestond plus een slecht gedefinieerde winterperiode, waarvan de variërende lengte ervoor zorgde dat de kalender los kwam te staan van het zonnejaar. Uiteindelijk werd deze onzekere tijdspanne vervangen door de nieuwe maanden januari en februari, maar de situatie bleef ingewikkeld. Om het verschil tussen hun jaar en het zonnejaar op te vangen, gebruikten zij een tussenliggende maand van 23 dagen, bekend als Mercedonius, die zij niet tussen de maanden plaatsten maar in de maand februari, om redenen die met de maancycli te maken kunnen hebben gehad.

Om de zaken nog verwarrender te maken, viel de beslissing wanneer Mercedonius werd gehouden vaak toe aan de consuls, die hun mogelijkheid om het jaar in te korten of te verlengen gebruikten voor hun eigen politieke doeleinden. Het resultaat was dat ten tijde van Julius Caesar het Romeinse jaar en het zonnejaar niet meer synchroon liepen.

Julius Caesar introduceerde schrikkeldag, met hulp van de Egyptenaren

Het systeem van ‘we gebruiken Mercedonius wanneer we willen’, stoorde blijkbaar Caesar, de generaal die later consul en dictator van Rome werd en de loop van de Europese geschiedenis drastisch veranderde. Caesar veroverde Gallië en veranderde Rome van een republiek in een keizerrijk. Hij herschikte ook de Romeinse kalender en gaf ons zo de blauwdruk waarop een groot deel van de wereld tot op de dag van vandaag is gebaseerd.

Tijdens zijn verblijf in Egypte raakte Caesar overtuigd van de superioriteit van de Egyptische zonnekalender, die 365 dagen telde en af en toe een tussenliggende maand die werd ingelast wanneer astronomen de juiste omstandigheden in de sterren waarnamen. Caesar en de filosoof Sosigenes van Alexandrië brachten een belangrijke wijziging aan: in plaats van op de sterren te vertrouwen, voegden zij eenvoudigweg een dag toe aan elk vierde jaar. In overeenstemming met de Romeinse traditie om met de lengte van februari te knoeien, zou die dag in de tweede maand van het jaar vallen – schrikkeldag was geboren. Caesar voegde twee extra lange maanden toe aan het jaar 46 BCE om de gemiste intercalaties goed te maken, en de Juliaanse kalender werd van kracht op 1 januari 45 BCE.

Maar hun wiskunde was een beetje verkeerd…

In de 16e eeuw hadden geleerden gemerkt dat de tijd nog steeds aan het verglijden was – de berekening van Caesar dat een jaar 365,25 dagen duurde kwam in de buurt, maar overschatte het zonnejaar nog steeds met 11 minuten. Dit was een probleem voor de katholieke kerk, want de datum van Pasen was ongeveer tien dagen verschoven van zijn traditionele plaats, de eerste zondag na de eerste volle maan na de lente-equinox.

Paus Gregorius XIII gaf opdracht tot een gewijzigde kalender, een die schrikkeldag behield, maar de onnauwkeurigheid compenseerde door deze te schrappen op centurie-jaren die niet deelbaar waren door 400 (1700, 1800, en 1900 waren geen schrikkeljaren, maar 2000 wel). De invoering van de Gregoriaanse kalender betekende de laatste wijziging van de westerse kalender zoals wij die nu kennen.

Deskundigen merken op dat de Gregoriaanse berekening van een zonnejaar – 365,2425 dagen – nog steeds niet perfect is, en dat er dus nog een correctie nodig zal zijn. Gelukkig wijkt de Gregoriaanse kalender slechts ongeveer één dag per 3.030 jaar af, zodat de mensheid nog wat tijd heeft voordat dit een probleem wordt.

Schrikkeldag wordt vaak geassocieerd met huwelijken, aanzoeken en het omdraaien van rollenpatronen

Vreemd genoeg draaien veel gebruiken op schrikkeldag om romantiek en het huwelijk. Volgens de overlevering zou St. Bridget in het Ierland van de 5e eeuw aan St. Patrick hebben geklaagd dat vrouwen geen huwelijksaanzoek aan mannen mochten doen. Volgens de legende zou St. Patrick de enige dag die niet jaarlijks voorkomt, 29 februari, hebben aangewezen als een dag waarop vrouwen mannen ten huwelijk mochten vragen. Op sommige plaatsen werd deze schrikkeldag bekend als vrijgezellendag.

Deze traditie sprong over de Ierse Zee naar Schotland en Engeland, waar de Britten er een draai aan gaven: als een man het aanzoek van een vrouw afwees, was hij haar een paar fijne handschoenen schuldig, misschien om te verbergen dat zij geen verlovingsring had. In de Griekse traditie wordt het echter als ongeluk beschouwd om op schrikkeldag te trouwen, en uit de statistieken blijkt dat Griekse paren dit bijgeloof nog steeds ernstig nemen.

Mensen geboren op schrikkeldag

Er zijn slechts ongeveer 5 miljoen mensen in de hele wereld die op 29 februari geboren zijn, waarbij de kans om op schrikkeldag geboren te worden ongeveer 1 op 1.461 is. Verschillende beroemde mensen – waaronder actrice en zangeres Dinah Shore (geboren in 1916), motivatiespreker Tony Robbins (geboren in 1960) en hiphopartiest Ja Rule (geboren in 1976) – werden geboren op schrikkeldag. Mensen die geboren zijn op 29 februari, zijn technisch gezien maar eens in de vier jaar jarig, maar ze maken wel deel uit van een elitegroepje.

Sint Maarten 2021

Sint Maarten is een feest dat elk jaar wordt gevierd onder de kinderen. Het vindt plaats op 11 november. Maar waar komt deze feestviering vandaan?

Oorsprong van Sint Maarten

Voor de oorsprong van Sint Maarten wordt er teruggekeken naar het jaar 316. Hier leefde de Hongaar Martinus van Tours die de zoon van een rijke koopman was. Toen hij 15 jaar oud was, ging hij bij het Romeinse leger aan de slag als soldaat en ging hij in het leger de strijd aan met Frankrijk. De soldaat Martinus, zo gaat het verhaal, had een lange mantel aan toen hij een grote stad binnenreed. Het was immers die dag koud. Alvorens ze de stad binnenkwamen, stapte een arme man op hem af die vroeg om een gift. Martinus had geen geld bij zich, maar wilde de man niet zo in de kou laten staan. Hij besloot een gedeelte van zijn mantel af te geven om de man toch wat warmte te kunnen bieden. Het schijnt dat de arme man een verschijning zou zijn van Jezus. In de dromen van Martinus kwam de arme man naar voren als Jezus en bedankte hem voor zijn goede daad door de helft van de mantel af te hebben gegeven. Ook zegt hij dat het goed van hem is dat hij andere mensen zo heeft geholpen. Deze openbaring zorgde ervoor dat Martinus, na het wakker worden, zich warm en gelukkig voelde. Zo gelukkig zelfs, dat hij besloot dit goede gevoel niet kwijt te willen raken. Hij besloot dat hij een lichtpunt voor anderen wilde zijn die hij kon helpen. Hij besloot als soldaat uit het leger te stappen en ging voor de kerk werken. Hij liet zich dopen en werd monnik. Uiteindelijk stichtte hij het eerste klooster op Franse bodem op, genaamd Ligugé bij Poitiers. Hij werd door de plaatselijke bevolking gekozen tot bisschop en zette hij zich in voor verdere verspreiding van zijn geloof, het christendom. Het verhaal gaat verder op het moment dat Martinus preekte en missen gaf in een kerk in Duinkerke. Op een dag kwam hij niet, waardoor de bewoners zich zorgen maakten. De bewoners gingen met elkaar het duin in met lichtjes, zo vonden ze uiteindelijk Martinus weer terug. De man bleek verdwaald te zijn geweest in de duinen. In het jaar 397, toen Martinus ongeveer 80 jaar moet zijn geweest, stierf hij aan koorts en werd hij op, jawel, 11 november begraven. Om de bisschop te eren, gingen kinderen de straat op en zongen ze met lampion en lampje in de hand vrolijke liedjes bij mensen aan de deur. Dit om licht in het duister te brengen en vrolijkheid onder de mensen. Na zijn dood werd hij door de kerk als heilige verklaard. Zo kreeg hij de naam: ‘Sint’ Maarten (Martinus).

Beschermheilige

De bisschop Sint Maarten is de beschermheilige geworden in de stad Utrecht. Dit is terug te zien aan het wapen van de stad, een rood-wit schild. Het rode gedeelte van dit schild zou verwijzen naar de kleur van de mantel en het witte gedeelte de onderrok van Sint Maarten, die tevoorschijn zou zijn gekomen toen hij een gedeelte van zijn mantel gaf aan de arme man die hij voor de stadspoort tegen kwam. Niet alleen in Utrecht is de bisschop een beschermheilige, ook in de stad Groningen is hij bekend.

Viering vroeger

Elk jaar, op 11 november, vindt de dag plaats van Sint Maarten. Dit houdt niet in dat het de verjaardag van de heilige Martinus is, maar dit is een viering op de dag dat hij stierf. In die tijd was het niet belangrijk om een geboortedag, zoals wij die nu kennen, te vieren, maar vond men het belangrijker om mensen te herdenken. Ze geloofden erin dat mensen die goed hadden geleegd na hun dood door God in de hemel werden ontvangen. In de vroegere tijden was Sint Maarten een echt Winterfeest, waarbij mensen lekker gingen eten en drinken. Na deze dag moest men zuinig zijn met voeding en drinken en moesten ze teren op hetgeen ze hadden verzameld om de winterperiode door te komen. Het kwam voor dat de arme mensen in deze tijden veel honger leden. Om het voor deze arme mensen makkelijker te maken, mochten ze op 11 november, de dag van Sint Maarten, langs de deuren om een liedje te zingen. Ze kregen dan van de rijkere mensen geld, voedsel of brandstof. Zo konden de mensen voor elkaar zorgen en werd het een soort ‘bedelfeest’ genoemd. Daarnaast mochten de arme mensen dit ook doen op Sinterklaas, Kerstmis, Nieuwjaar en de Driekoningen.

Sint Maarten viering in deze tijd

Tegenwoordig is Sint Maarten een echt kinderfeest. Niet in heel Nederland vindt dit feest plaats, alleen in bepaalde delen, denkend aan het noorden van ons land, zoals Groningen en Drenthe en delen van Noord-Holland. Bij deze viering gaan kinderen vaak tussen 17.00-20.00 uur (als het donker is) op pad met een zelfgemaakte lampion. Deze maken de meeste kinderen op school, maar tegenwoordig kun je ook kant en klare lampionnen kopen in de winkel. Het Sint Maarten feest doet wat denken aan de Amerikaanse variant van Halloween, alleen gaan de kinderen hier niet verkleed langs de deuren. In de lampion brandt een lichtje/lampje en zingen ze een liedje aan de deur van mensen. Naar aanleiding hiervan krijgen ze iets lekkers, zoals een snoepje, stuk fruit, een centje of iets anders. Er zijn diverse liedjes en versjes in de omloop, de een langer dan de ander. In de regel is het zo dat kinderen tot en met groep 8 van de basisschool met hun lampion langs de deuren mogen, gezien ze daarna te oud worden om dit te doen en het een echt kinderfeest is. Ook zie je veel dat kinderen korte liedjes zingen om zo snel mogelijk weer naar de volgende deur te gaan om iets lekkers binnen te halen.

Kortom, we delen de lichtjes met andere mensen in de straat en de liedjes die gezongen worden. Als dank krijgen de kinderen dan iets lekkers. Door het delen, komt het Sint Maarten van vroeger weer helemaal terug en krijgt het een nieuwe dimensie.

Dag van de aarde 2021

De Dag van de Aarde wordt jaarlijks gevierd op 22 april en is voor ons een belangrijk moment om ons inzicht te verdiepen in de verschillende problemen die onze planeet negatief beïnvloeden.

Het is ook een moment om onze houding te herzien en dagelijkse praktijken aan te nemen die bijdragen tot het behoud van de natuur, en zo een steeds gezondere planeet te verzekeren voor onze generatie en toekomstige generaties.

Het ontstaan van de Dag van de Aarde

De Dag van de Aarde werd in 1970 in het leven geroepen door de toenmalige Amerikaanse senator Gaylord Nelson. Op 22 april van dat jaar riep de senator op tot protesten die de aandacht van de bevolking en de regeringen moesten vestigen op de milieuproblemen die de planeet bedreigen.

Het succes van de manifestatie in de Verenigde Staten was verbazingwekkend: ongeveer 20 miljoen mensen demonstreerden en eisten een gedragsverandering en een nieuwe weg voor de geschiedenis van de planeet. Bovendien was de datum verantwoordelijk voor de latere goedkeuring van verscheidene belangrijke milieuwetten in dat land.

De Dag van de Aarde werd geleidelijk aan geconsolideerd en begon in 1990 in verschillende landen te worden gevierd. Elk jaar wordt ter herdenking van deze belangrijke datum een ander thema gekozen. Deze thema’s spitsen zich toe op milieuproblemen die dringend aandacht behoeven, zoals het verlies aan biodiversiteit en de klimaatverandering.

In 2009 werd deze datum door de VN ingevoerd en uitgeroepen tot de Internationale Dag van Moeder Aarde.

Milieuproblemen die de planeet treffen

De planeet wordt voortdurend aangetast door het negatieve handelen van de mens. Wij zijn verantwoordelijk voor een reeks processen die schade toebrengen aan het leven van andere soorten en zelfs aan dat van onszelf, bijvoorbeeld door de toename van ziekten. Hieronder vermelden wij 5 belangrijke milieuproblemen en hoe zij ons leven en de gezondheid van de planeet beïnvloeden

1. Luchtverontreiniging

Het doet zich voor wanneer stoffen vrijkomen in de atmosfeer, waardoor de levenskwaliteit van levende wezens in gevaar wordt gebracht. Deze stoffen kunnen bijvoorbeeld vrijkomen bij industrieën en vervoermiddelen, zoals auto’s en bussen. Deze vervuiling heeft een negatieve invloed op onze gezondheid en doet bijvoorbeeld het aantal gevallen van aandoeningen van de luchtwegen, zoals astma en bronchitis, toenemen.

2. Waterverontreiniging

Het treft de meest uiteenlopende aquatische milieus. Het lozen van afval van huizen en industrieën in rivieren, beken en meren is bijvoorbeeld verantwoordelijk voor de dood van verschillende aquatische soorten en kan ook de gezondheid van de bevolking die dit water consumeert, in gevaar brengen.

3. Verbranden van bossen

Ze kunnen verschillende oorzaken hebben, zoals renovatie van weiden en ontginning van gebieden. Ongeacht de oorzaak heeft een brand ernstige gevolgen, vooral wanneer het uit de hand loopt. Zij zijn verantwoordelijk voor de luchtverontreiniging, de vernietiging van habitats en de dood van vele soorten.

4. Ontbossing

Kan worden gedefinieerd als de verwijdering van vegetatiebedekking uit een gebied. De oorzaken daarvan zijn onder meer de stadsuitbreiding, de uitbreiding van landbouw- en veeteeltgebieden en de houtwinning. De belangrijkste gevolgen van dit proces zijn bodemerosie, vernietiging van habitats en de dood van verschillende soorten.

5. Klimaatverandering

Het is ook een ernstig probleem waarmee de hele planeet tegenwoordig te kampen heeft. Aangenomen wordt dat de mens, door het vrijkomen van zogenaamde “broeikasgassen”, heeft bijgedragen tot de intensivering van het broeikaseffect en aldus de temperatuur van de planeet heeft doen stijgen.

Klimaatverandering houdt, naast andere gevolgen, verband met het uitsterven van soorten, veranderingen in de neerslag, smeltende gletsjers en een stijgende zeespiegel.

MAAK GEBRUIK VAN DEZE DATUM OM KINDEREN BEWUST TE MAKEN

De Dag van de Aarde is een mooie gelegenheid om samen met kinderen na te denken over milieueducatie en andere acties die we in de praktijk kunnen brengen om onze planeet te beschermen.

Omdat het doel van de Dag van de Aarde is ecologisch correcte waarden aan te moedigen, hebben wij 5 ideeën op een rijtje gezet om het evenement te vieren met activiteiten die, naast plezier maken, ook leren over ecologie en het milieu. Kijk hier eens naar!

1. Vier de Dag van de Aarde door een boom te planten

De boom is een symbolisch element van de Dag van de Aarde. Planten spelen een fundamentele rol voor het milieu, aangezien zij in staat zijn kooldioxide vast te houden, luchtverontreiniging te verminderen, en ons bovendien voedsel en schaduw te bieden.

Hoe zit het met het kiezen van een hoek van de tuin van het huis, condominium of plein om een boom te planten? Heb je er ooit aan gedacht hoe leuk het zou zijn om een fruitboom te hebben die je zelf hebt geplant?

Maak ook van de gelegenheid gebruik om met jouw kind over ecologie te praten. Gebruik de boom als voorbeeld om na te denken over de Dag van de Aarde, waarbij thema’s als bosbehoud en het belang van zaaien en vervangen van wat we uit de natuur halen, aan bod komen.

Een boom planten op de Dag van de Aarde kan een waardevolle ervaring zijn voor jouw kind, een aandenken dat zeker in hun geheugen gegrift zal blijven en hun tuin zal opvrolijken.

2. Op de Dag van de Aarde, geniet van de natuur

Het organiseren van Earth Day-activiteiten is een manier om een hele nieuwe wereld van ontdekkingen te onthullen. Een goed idee is om een late namiddag op het plein of in het park door te brengen zodat de kleintjes de vogels, insecten, planten en bloemen in hun natuurlijke habitat kunnen observeren.

De natuur biedt de beste voorbeelden in real time. Probeer daarom tijdens het uitstapje uit te leggen hoe flora en fauna van elkaar afhankelijk zijn, en hoe dieren afhankelijk zijn van het evenwicht in de omgeving om zich voort te planten en te overleven.

Praat bijvoorbeeld op de Internationale Dag van de Aarde over de relatie tussen bijen en bloemen om honing te produceren, of over de rol van bomen bij het behoud van de biodiversiteit op aarde. De gelegenheid is perfect om het leren van kinderen aan te vullen.

3. Dag van de Aarde: een bewustmakingsactie

Een andere goede activiteit voor Wereld Aarde Dag is het organiseren van een actie voor het milieu. Wat dacht je ervan om jouw kinderen, vrienden en buren te verzamelen om afval te verzamelen op een plein of in een park?

Naast bewustwording maakt deze activiteit het mogelijk een relatie van respect en harmonie met de natuur te wekken. Door het vuilnis in een openbare ruimte op te ruimen, leert het kind ook dat het noodzakelijk is zorg te dragen voor het milieu als ons eigen huis, en door het schoon te houden, bieden wij de nodige voorwaarden voor het welzijn van alle wezens die er wonen.

4. Een moestuin om elke dag aan Earth Day te denken

Aangezien een van de motto’s van de Internationale Dag van de Aarde is om een milieuvriendelijke houding aan te moedigen, wat dacht je van het aanleggen van een moestuin? Het volgen van de groei van groente en fruit zal het kind helpen de relatie van de mens met de natuur te observeren, evenals de vitale aanwezigheid ervan in ons voedsel.

Als je geen ruimte hebt, maak dan een kleine appartementstuin met kruiden, zoals munt en basilicum. Zelfs het planten van een boon in het katoen kan een gelegenheid zijn om te leren over ecologie en de fundamentele rol van planten in ons leven.

5. Dag van de Aarde is ook een dag om te spelen

Spelen is de beste manier om te leren. Verzamel op Wereldwaterdag de kleintjes om speelgoed te maken van recycleerbare materialen.

Kartonnen en plastic containers, flessen en frisdrankdoppen kunnen worden omgetoverd tot leuk speelgoed. Deze activiteit is niet alleen speels, maar is ook perfect voor het onderwijzen van concepten van recycling en hergebruik van materialen.

Allerzielen 2021

In de traditie van de katholieke kerk wordt 1 november Allerheiligen gevierd, waarop wordt gebeden voor hen die in staat van genade zijn gestorven, met vergeving van zonden. De volgende dag werd beschouwd als de meest geschikte dag om te bidden voor alle andere overledenen, die hulp nodig hebben om in de hemel te worden opgenomen. Daarom wordt 2 november gevierd als Allerzielen.

De eerste vermeldingen van gebeden voor gestorven christenen dateren uit de 1e eeuw, toen het gebruikelijk was de graven van martelaren te bezoeken. In het jaar 732 gaf Paus Gregorius III de priesters toestemming missen te houden ter nagedachtenis van overledenen.

Het duurde niet lang voordat 2 november in heel Europa werd ingevoerd. Met de komst van het jaar 100 geloofde men dat de wereld zou vergaan, dus moest men bidden voor de zielen om voor die tijd uit het vagevuur te komen.

Vanaf de 15e eeuw verspreidde deze traditie zich over de hele wereld. Elk deel van de wereld viert deze datum op zijn eigen manier. In Mexico bijvoorbeeld is er het zogenaamde “Festival van de Doden”, dat een katholieke viering combineert met oude Azteekse rituelen.

Allerzielen: een ritueel van rouw en respect

In elke cultuur of beschaving is er een speciale aandacht geweest voor de doden, of deze aandacht (of deze “zorg”) nu verband houdt met een of andere godsdienst of niet. In de loop van de geschiedenis zijn verschillende begrafenisrituelen in acht genomen, zoals crematie, mummificatie, het begraven in graven en in urnen van keramiek of steen, en het deponeren van het lichaam van de overledene in mausolea.

Grote monumenten zoals de piramiden van Gizeh en de Taj Mahal werden opgericht om de overblijfselen van illustere mensen te herbergen. In de westerse wereld is 2 november gewijd aan de nagedachtenis van de doden. Deze dag, die populair is geworden door de katholieke traditie, werd ingesteld in de late Middeleeuwen.

Hoe is de datum tot stand gekomen?

Allerzielen werd voor het eerst ingesteld in de 10e eeuw, in de Benedictijner abdij van Cluny in Frankrijk, door de abt Odilo (of Sint Odilon [962-1049], zoals hij bij de katholieken wordt genoemd). Odilo van Cluny stelde op 2 november 998 aan de leden van zijn abdij voor om elk jaar op die dag hun gebeden op te dragen aan de zielen van hen die reeds waren heengegaan.

Odilo’s actie had betrekking op een van de belangrijkste elementen van het katholieke wereldbeeld: het perspectief dat een groot deel van de zielen van de doden zich in het Vagevuur bevindt, waar zij een proces van zuivering ondergaan om op te kunnen stijgen naar het Paradijs.

In het vagevuur hebben de zielen volgens de katholieke leer de gebeden van de levenden nodig, die voor hen de goddelijke barmhartigheid en de voorspraak van de heiligen, de Maagd Maria en de voornaamste bemiddelaar, God de Zoon, Jezus Christus, kunnen vragen.

Tijdens de late Middeleeuwen (van de 10e tot de 15e eeuw) werd het bidden voor de zielen van de overledenen heel populair in Europa, en kreeg het de bijnaam “Allerzielen”. Deze praktijk gaat terug tot de periode van het vroege christendom, tot de 2e en 3e eeuw, toen de door het Romeinse Rijk vervolgde christenen hun doden begroeven en voor hen baden in de ondergrondse catacomben van de stad Rome.

Met de ontdekking van Amerika en het proces van kolonisatie, werd de door Odilo van Cluny gekozen dag nog populairder. Ondanks het grote secularisatieproces dat de westerse beschaving in de loop van de moderniteit heeft doorgemaakt, blijft Allerzielen vandaag de dag een bijzondere datum waarop de herinnering aan overleden dierbaren in herinnering wordt geroepen en waarop ook miljoenen mensen naar de begraafplaatsen gaan om hun bloemen, kaarsen, gevoelens en gebeden te brengen.

Allerzielen in verschillende landen

Mexico

In Mexico, is de “Dia de Los Muertos” een dag om te vieren. Er worden grote feesten gehouden, die beginnen op 31 oktober en eindigen op 2 november. Mexicanen dragen kleurrijke kostuums en doodshoofdmaskers, bouwen altaren in hun huizen en bereiden het favoriete eten en drinken van de overledenen.

Japan

Op 15 augustus eren de Japanners hun voorouders met vieringen die drie dagen duren. Dit is Obon, en omvat dansen, speciaal eten voor die datum, en de terugkeer naar het familiehuis waar hun voorouders woonden.

De Japanners geloven dat de geesten van de doden op deze dag terugkeren om de familie te bezoeken, dus laten zij hun grafstenen heel schoon achter en alles in gereedheid om de overledenen te verwelkomen.

In de streek van Kyoto worden in de nacht van 16 augustus vijf vuursymbolen, die lijken op een zeester, op de bergen geplaatst om de geesten te verwelkomen. In de Kanto-regio vindt de viering van de doden plaats op 15 juli.

Spanje

De Spanjaarden vieren Allerheiligen op 1 november, wanneer zij terugkeren naar hun geboorteplaatsen en de begraafplaatsen bezoeken waar hun familieleden begraven liggen. Naast bloemen offeren de Spanjaarden snoepjes aan hun voorouders, de “Hueso de Santos”, of het bot van de heiligen, gemaakt van marsepein, eieren en een karamelsiroop.

In Spanje worden geen feesten gehouden, maar het is wel een feestelijke dag. Een traditie op de Dag van de Doden in Spanje is de opvoering van het toneelstuk “Don Juan Tenorio”.

Italië, België, Nederland, Frankrijk en Ierland

In Italië, België, Nederland, Frankrijk en Ierland is het de traditie dat mensen bloemen meenemen bij hun bezoek aan het graf van overleden familieleden, waar ze bidden.

Andere Europese landen

In Polen, Slowakije, Hongarije, Litouwen, Kroatië, Slovenië, Roemenië, Oostenrijk, Duitsland, Zweden en Noorwegen bestaat de traditie erin kaarsen aan te steken en de graven van overleden familieleden te bezoeken.

Verenigde Staten

2 november is ook een dag van gebeden voor de doden in de Verenigde Staten. Veel christenen bezoeken begraafplaatsen waar ze kaarsen aansteken op de graven van hun voorouders. De kaarsen worden gezegend en gemarkeerd met de namen van de overledenen.

Waar de Latijns-Amerikaanse gemeenschappen overheersen, lijken de vieringen meer op die in Mexico, met vreugdevolle feesten en vieringen.

Korea

Chuseok, ook bekend als Hankawi, is een van de belangrijkste feestdagen. De mensen gaan naar de plaatsen waar de geesten van hun voorouders zijn verankerd en houden ‘s morgens diensten, bezoeken de graven om de planten te snoeien en de omgeving schoon te maken en brengen offers van eten en drinken aan de doden.

Bolivia

Het is de “Dia de los Ñatitas”, gevierd op 8 november. In precolumbiaanse tijden hadden de inheemse volkeren van de Andes de gewoonte om in het derde jaar na hun begrafenis een dag te delen met de beenderen van hun overleden verwanten.

Tegenwoordig wordt alleen de schedel van de dode gebruikt voor dit feest. Op 8 november bekroont de familie de schedel met verse bloemen en offert sigaretten en cocabladeren, alcohol en diverse andere zaken uit dankbaarheid voor bescherming gedurende het jaar. Daarna worden de schedels naar de centrale begraafplaats van La Paz gebracht voor een speciale mis en zegeningen.

Groot-Brittannië

Mensen gaan bij het vallen van de avond naar begraafplaatsen, knielen voor de grafstenen van hun overleden familieleden en zalven hen met wijwater of melk. Als het bedtijd is, wordt het eten op tafel gezet zodat de zielen het zelf kunnen opdienen.

Guatemala

De Allerzielen wordt gemarkeerd door het bouwen en gebruiken van reuzenvliegers. Er worden ook bezoeken gebracht aan de graven van voorouders en het typische voedsel van de dag is ham, de enige dag dat dit voedsel gedurende het jaar wordt bereid.

Filippijnen

Families kamperen op het kerkhof, waar ze de graven schoonmaken en beschilderen, kaarsen aansteken en bloemen offeren. Terwijl ze op de begraafplaatsen zijn, spelen de families kaart, maken eten, drinken, zingen en dansen.

Oudejaarsavond 2021

Oudejaarsavond is een van de meest gevierde dagen ter wereld. Op deze dag wordt op een feestelijke wijze afscheid genomen van het oude jaar. Deze viering gaat meestal gepaard met een aantal gebruiken en tradities. Oud-en-nieuw wordt in elke cultuur gevierd, alleen niet altijd op dezelfde dag. Daarnaast heeft oudejaarsavond ook een rijke geschiedenis!

De geschiedenis van oudejaarsavond

Het ontstaan van oudejaar begon bij de Babyloniërs, Germanen en Romeinen. De Babyloniërs vierden de ingang van een nieuw jaar op een aparte manier: op deze dag werd een slaaf tijdelijk op de koningstroon gezet, om vervolgens geofferd te worden aan de goden. De Babyloniërs offerden de slaaf, omdat ze dachten dat de goden de koning gingen straffen met Nieuwjaar. Bij de Germanen ging het er niet veel vrolijker aan toe, want zij offerden dieren waarmee ze demonen wilden afschrikken. Nadien werden deze dieren opgegeten en werd er alcohol genuttigd. Daarmee werden de eerste beginselen gelegd voor de oudejaarsavond die we nu kennen. Bij de Romeinen ontstond pas echt het begin van een westerse traditie. Het was Julius Caesar die in 46 voor Christus vaststelde dat elk nieuw jaar op 1 januari begon, in plaats van in het begin van de lente. Deze traditie werd echter niet geaccepteerd door christenen, maar later werd er een christelijke betekenis aan toegevoegd, zodat nieuwjaarsdag ook door hen geaccepteerd kon worden. Volgens de kerk was het nieuwe jaar een feest rond de besnijdenis van Jezus.

Oudejaarsavond de dag van vandaag

De dag van vandaag worden er gelukkig geen offers meer gebracht tijdens oudejaarsavond of nieuwjaarsdag. In plaats daarvan eten we op oudejaarsavond allerlei heerlijke hapjes en drankjes ter inleiding van het nieuwe jaar. Sommige gezinnen delen ook pakjes uit op oudejaarsavond en vaak blijft de kerstboom die we rond kerstavond opgezet hadden, ook deze dag nog staan. Oudejaarsavond wordt wereldwijd zowel thuis, als buitenshuis gevierd. Sommige gezinnen gaan die avond naar een restaurant en daarna in een café een glas champagne drinken om te toasten op het nieuwe jaar. Anderen maken er een groot feest van. Er zijn nog een aantal andere gewoonten en tradities:

Wenskaarten en nieuwjaarsbrief

In de periode tussen Kerst en Nieuwjaar worden er miljoenen kerstkaartjes over de hele wereld gestuurd. Deze traditie wordt in de meeste landen toegepast. In België maken de kleinsten op school ook een nieuwjaarsbrief die ze op de eerste dag van het jaar voorlezen aan hun familieleden. Deze brief dient om hen geluk en voorspoed toe te wensen voor het nieuwe jaar en meestal krijgt het kind na het lezen van de brief een zakcentje toegestopt. Het sturen van nieuwjaarsbrieven werd echter al gedaan in de vijftiende eeuw. Natuurlijk gaat het hier niet over kinderen die brieven voorlazen aan hun familieleden, maar wel over vorsten en geleerden die elkaar een nieuwjaarsbrief stuurden om de andere op de hoogte te houden van de stand van zaken. Wat later bevatte deze brief de beste wensen naar de ontvanger en rond de 16de en 17de eeuw stuurde ook de rijkere bevolking nieuwjaarsbrieven naar elkaar met gelukwensen. Rond de 18de eeuw werd dit door iedereen gedaan. Daaruit zijn zowel de nieuwjaarsbrieven, als de wenskaarten ontstaan.

Feestelijke gerechten

In bijna ieder land ter wereld is het gebruikelijk om tijdens oudejaarsavond een feestelijke maaltijd te eten. In Nederland worden er vaak oliebollen en appelflappen gegeten tijdens oud en nieuw. Vroeger werden er voornamelijk spekdikken (kleine pannekoekjes) en kniepertjes (wafeltjes) gegeten. Kniepertjes worden nog veelal in het oosten van Nederland gegeten. In Zweden en Noorwegen wordt er rijstpudding gegeten. In Cuba, Oostenrijk, Spanje en Portugal wordt vaak speenvarken klaargemaakt. In Griekenland eet men een speciale nieuwjaarscake. In Duitsland wordt er vis gegeten. De feestelijke gerechten verschillen dus sterk per land, maar in vrijwel alle landen wordt er op oudejaarsavond (soms ook op nieuwjaarsdag) lekker gesmuld!

Goede voornemens

Meestal worden er rond de periode van oudejaarsavond ook goede voornemens gemaakt. Goede voornemens zijn intenties voor het nieuwe jaar. Stoppen met roken, gewicht verliezen en positiever in het leven staan zijn goede voornemens die vaak voorkomen. De bedoeling van goede voornemens, is dat je een belofte maakt aan jezelf om bepaalde gedragingen te veranderen.

Oudejaarsavond over de hele wereld

Oudejaar vieren gebeurt overal ter wereld erg verschillend. Niet alleen de gewoonten en tradities zijn anders, maar in sommige landen wordt oudejaarsavond ook gewoon niet op 31 december gevierd. Dat heeft voornamelijk te maken met religie. Chinezen vieren Chinees nieuwjaar rond januari/februari, joden vieren oudejaar op Rosj Hasjana, rond het einde van september. Hindoes vieren oudejaar rond februari/maart en moslims vieren oud-nieuw op de eerste dag van de islamitische maand Muharram. Afhankelijk van de religie kan de datum waarop Oudejaarsavond wordt gevierd verschillen.

Daarnaast is er het tijdsverschil. De eerste landen die oud en nieuw vieren zijn Samoa, de Line-eilanden en Tonga. Dit zijn eilanden die ten zuiden van Hawaï liggen en in tijdzone UTC+14 vallen. De laatste landen die oudejaarsavond vieren zijn: Bakereiland en Howlandeiland, deze vallen in de UTC-12 tijdzone. Tussen deze landen zit een verschil van maar liefst 26 uur en toch liggen ze relatief dicht bij elkaar.

[10 Hours] Fireworks NORMAL SPEED - Video & Audio [1080HD] SlowTV

Bijzondere oudejaarsvieringen

Elk land heeft zo zijn eigen tradities, maar sommige tradities zijn al wat unieker dan andere. In Spanje hebben ze bijvoorbeeld de bijzondere traditie om op de laatste 12 seconden van het jaar, bij elke klokslag een druif te eten. Dit doen ze omdat ze geloven dat het hen twaalf maanden lang geluk zal brengen. In Brazilië is het de gewoonte om met oudejaarsavond in het wit gekleed te gaan voor geluk in het nieuwe jaar. Daarnaast is ook de kleur van je onderbroek belangrijk. Zo zou je rood moeten dragen om passie aan te trekken, groen voor gezondheid en geel voor rijkdom. In Denemarken gooien ze op oudejaarsavond met servies, hoe meer scherven er zijn, hoe meer geluk het nieuwe jaar je zal brengen.

Als je denkt dat het niet meer gekker kan, dan moet je tijdens oudejaarsavond eens naar Ecuador gaan. Daar wordt bij het inluiden van het nieuwe jaar een levensgrote poppen verbrand. Dit doen ze om de negatieve energie van het afgelopen jaar te verdrijven. Ook Schotland doet niet onder qua gekkigheid, want in Schotland mag je niet zomaar als eerste iemands huis betreden na middernacht. Tenzij je een grote donkerharige man bent met een geschenk, want dat brengt geluk!

Oudejaarsavond in Nederland

In Nederland wordt oudejaarsavond vaak in huiselijke kring gevierd. Oliebollen en appelflappen zijn een lekkernij wat in vrijwel ieder huis terug te vinden is. Vaak wordt er in verschillende steden vuurwerk afgestoken en wanneer het nieuwe jaar van start is gegaan, dan wensen we iedereen geluk met de beste wensen en drie dikke kussen. Het aantal kussen kan soms wel verschillen en in sommige situaties wordt er eerder een hand gegeven in plaats van kussen.

Nieuwjaarsdag 2022

Nieuwjaarsdag, zoals de naam het al zegt, dit is de eerste dag van het nieuwe jaar. Niet overal valt deze nieuwe dag van het eerste jaar op dezelfde dag, maar bij de landen die de westerse kalender hanteren is dat wel het geval. In Nederland is Nieuwjaarsdag voor de meeste mensen een vrije dag en is het een officiële feestdag.

De beste wensen…

In de westerse wereld wordt op die eerste dag van januari het begin van het nieuwe jaar gevierd. Iedereen wenst elkaar een gelukkig en voorspoedig nieuw jaar. Dit wordt al gedaan zodra de klok op de avond ervoor 12 uur heeft geslagen en het nieuwe jaar hiermee officieel in ingeluid. Er wordt getoost en geproost, vuurwerk afgestoken en iedereen geeft elkaar de beste wensen. Oliebollen, appelflappen en champagne zijn producten die je in Nederland vaak tegenkomt op Nieuwjaarsdag. De tradities voor het oud-en-nieuw feest gaan eigenlijk al zo’n 4000 jaar terug, al ging het er vaak wel anders aan toe. Ook de tradities per land verschillen. Bij sommige culturen of religieuze culturen valt die eerste dag van het nieuwe jaar soms zelfs op een andere datum.

Een nieuw en vruchtbaar begin

Het einde van het ene jaar en het begin van het nieuwe jaar wordt door de geschiedenis heen al heel lang door verschillende volkeren en culturen gevierd. Vaak zag én ziet men zo’n nieuw begin als een periode van vruchtbaarheid, nieuw leven, nieuwe kansen en mogelijkheden. Door die nieuwe periode van vruchtbaarheid werd het nieuwe jaar vroeger vaak gekoppeld aan de lente, zoals bij de Romeinen en de Babyloniërs. Voor de Egyptenaren was het moment dat de Nijl voor het eerst buiten zijn oevers trad gekoppeld aan een nieuw begin.

De offers van de Babyloniërs en Germanen

Babyloniërs hadden wel een hele wrede manier om het nieuwe jaar in te luiden. Een slaaf mocht even op de koningstroon zitten en daarna werd hij geofferd. Dit deden ze wel met een reden. Volgens hen hadden de goden het met het nieuwe jaar voorzien op de koning en werd hij daarom even vervangen door de slaaf. Daarna werd de slaaf aan de god Janus (januari) geofferd om hem gunstig te stemmen. De heidense Germanen waren bang voor de demonen en offerden daarom veel dieren, eten en drinken. Wat ze uiteindelijk wel zelf opaten en dronken. Grote vuren werden aangestoken om het nieuwe jaar in te luiden.

De Romeinen

De Romeinen waren diegene die bepaalden dat 1 januari voortaan de eerste dag van ieder nieuw jaar was. Dit werd in 46 voor Christus door Julius Caesar ingesteld. De kerk was het daar in de eerste instantie niet mee eens. Volgens hen waren dit heidense rituelen. Later gingen ze wel overstag, maar ze gaven er wel een christelijke betekenis aan. Deze eerste dag van het nieuwe jaar werd de feestdag voor de ‘besnijdenis van Jezus’.

De beste wensen verkopen

Waar we vandaag de dag op 1 januari iedereen een gelukkig en voorspoedig nieuw jaar wensen, gaven de mensen elkaar vroeger geld en wensen. Dat liep in de 19e eeuw uit de hand doordat men ook ging proberen om wildvreemde mensen geld af te troggelen. Mensen met bepaalde beroepen kregen geld omdat zij hun beste wensen een soort van ‘verkochten’, net zoals tegenwoordig de krantenbezorgers dat ook nog doen. Ook worden nieuwjaarswensen vaak door middel van een kaart overgebracht.

Nieuwjaarsduik

Wat ook een fenomeen van de laatste decennia is, is de Nieuwjaarsduik. Deze vindt traditioneel plaats op 1 januari van het nieuwe jaar. De eerste Nederlandse Nieuwjaarsduik werd gehouden in Zandvoort in het jaar 1960 en tegenwoordig is het al op meer dan 90 locaties in het hele land. Er wordt vaak een hele happening van die gezamenlijke duik in het koude water gemaakt.

Nieuwjaarsconcert

Op 1 januari zijn er ook vaak verschillende nieuwjaarsconcerten, het Nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker in de Wiener Musikverein in Wenen is daar een bekend voorbeeld van. Dit concert wordt zelfs internationaal uitgezonden op televisie. Op 31 december 1939 was het de eerste keer dat de muziek van en rond de componistenfamilie Strauss werd opgevoerd. Wat ook jaarlijks wordt uitgezonden is het Vierschansentoernooi. Dit begint in Oberstdorf, Garmisch-Partenkirchen, Innsbruck en Bischofshofen.

Nieuwjaarsrecepties

Veel bedrijven en verenigingen houden vaak in de periode na nieuwjaarsdag een nieuwjaarsreceptie. Dit om iedereen in de gelegenheid te stellen om de mensen gelukkig nieuwjaar te wensen. Vaak houdt men de datum 15 januari aan om tot die dag elkaar eventueel nog de nieuwjaarswensen over te brengen. Sommige mensen vinden dat je elkaar een gelukkig nieuwjaar mag wensen tot aan de 3 koningen wat op 6 januari valt. Op bepaalde plekken in Nederland worden er op nieuwjaarsdag of een paar dagen later ook nog traditionele kerstboomverbrandingen gehouden.

Het nieuwe jaar inluiden

Vaak wordt het nieuwe jaar ingeluid door te tellen van 10 naar nul. Om 12 uur wordt er dan geproost en vuurwerk afgestoken. Waar precies dat vuurwerk vandaan komt is niet helemaal duidelijk, maar waarschijnlijk is dit overgewaaid uit China. De eerste oliebollen werden gegeten door de Bataven en de Friezen. Dit was omstreeks het begin van onze jaartelling.

Gebruiken in andere landen

In België is het de gewoonte dat kinderen op 1 januari een speciaal versierde brief voorlezen aan de ouders en peetouders. In die brief staan alle nieuwjaarswensen, meestal in rijmvorm. Hier maken in het algemeen een echt familiefeest van. De brieven kun je in de boekhandel kopen en zelf versieren. In eerste instantie schrijven de ouders de brief uit naam van het kind, zodra de kinderen kunnen schrijven gaan ze dit zelf op school doen. Na het voorlezen krijgen de kinderen meestal een cadeautje. Deze traditie duurt totdat de kinderen de basisschool verlaten.

In Spanje luiden ze het nieuwe jaar ook op een bijzondere manier in. Waar wij aftellen, eten ze daar bij iedere klokslag om 12 uur een druif. Je moet dus 12 druiven eten in 12 seconden en als dat lukt staat je een goed nieuw jaar te wachten.

In Denemarken doen ze wat normaal gesproken de Grieken zo graag doen. De Denen gooien namelijk het servies stuk tegen de deuren van de buren. Als je een grote stapel serviesscherven voor je deur hebt liggen, heb je veel vrienden en staat je veel geluk te wachten.

In Rusland mag je jouw wens voor het nieuwe jaar op een papiertje schrijven. Daarna steek je het papiertje in de fik en gooi je het laatste restje in je champagneglas wat je exact om 12 uur opdrinkt. Hopelijk komt je wens in het nieuwe jaar uit.

In Italië wordt er vaak een oudejaarsbal gehouden en is het een traditie om op te blijven totdat de zon opkomt. Het is de eerste zon van het ‘anno nuovo’ (nieuwe jaar).

In China hebben ze 15 dagen feest voor het nieuwe jaar wat ergens tussen eind januari en midden februari ligt. Dit staat ook wel bekend als Chinees Nieuwjaar. Je sluit het oude jaar af door je huis helemaal schoon te maken en je schulden af te lossen en het nieuwe jaar vier je in rode kleding.

Waar en wanneer begint nieuwe jaar

Door de verschillende tijdzones begint niet overal tegelijkertijd 1 januari. Op de eilandgroep Kiritimati is het als eerste nieuwjaarsdag. Het Berbers nieuwe jaar is op 14 januari. Van 13 tot 15 april is zowel het Cambodjaanse, het Laotiaanse als het Thaise nieuwjaar. Zo zijn er tal van andere data waarop bij sommige culturen of landen nieuwjaarsdag gevierd wordt.

Spreuken voor nieuwjaarsdag

Er zijn zelfs spreuken over nieuwjaarsdag, namelijk:

“Valt op 1 januari sneeuw, die in negen dagen niet verdwijnt,
dan ligt hij negen weken, naar het schijnt.”

en

“Nieuwjaarsnacht rein en klaar, beduidt een vruchtbaar jaar.”

en

“Schijnt de zon op de dag van Nieuwjaar, dan wordt het een goed appeljaar.”

en

“Met nieuwjaar lengt de dag zolang het haantje kraaien mag.”

Sinterklaas 2021

Als het in het najaar eerder donker wordt op de avond dan beginnen vele kinderharten sneller te kloppen. Volwassen Nederlanders hebben vaak mooie jeugdherinneringen aan de laatste weken van het jaar. Net als de rest van de wereld vieren wij ook Kerstmis en de jaarwisseling, maar een andere feestdag kennen ze aan de andere kant van de wereld niet. De derde zaterdag van november vaart de goedheiligman met zijn stoomboot weer aan in een plaats in Nederland. Ieder jaar wisselt de plek waar de beste man na bijna een jaar weer voet op Nederlandse bodem neerzet. In 2019 had Amersfoort een primeur toen hij en zijn Pieten voor het eerst met de trein het land binnen reden.

Zenuwachtig voor de Sint

Op school maak je als kind de spannendste dagen mee in de drie weken per jaar dat Sinterklaas vanuit Spanje naar ons land is gekomen. Vol verwachting gaat het hart bij het schoen zetten, liedjes zingen, maar vooral als de Sint je sportclub of school bezoekt. Stiekem genieten de ouders even zo goed van het gezang, de pepernoten en de gezellige sfeer in de huizen en op de straten. De goedheiligman en deze tijd van het jaar horen voor altijd bij elkaar. De oudere kinderen laten hun creativiteit zien door surprises in elkaar te knutselen. Iedereen doet zijn best, maar het draait er vooral om dat je de moeite neemt om voor de ander iets moois in elkaar te zetten.

Een oer-Hollandse traditie

De kleintjes tellen dagen voor de aankomst van de het vrolijke gezelschap al af tot de grote dag. Ze volgen het nieuws op de televisie of maken zich klaar voor de intocht in hun eigen woonplaats. Burgemeesters doen hun uiterste best om alle bezoeken zo veel mogelijk volgens plan te laten verlopen. Al kunnen zelfs zij niet voorkomen dat er toch weleens iets mis gaat. Een sleutel die kwijt raakt, een Piet die verdwaalt of een onverwacht vervoersmiddel in plaats van het trouwe paard. Maar het Sinterklaasfeest zou het Sinterklaasfeest niet zijn als alles ieder jaar goed komt voor 5 december.

Ster op het witte doek

Makers van films en televisieprogramma’s schakelen een hele rij bekende Nederlands in voor hun producties. In de bioscoop beleeft de goedlachse hoofdpersoon vanaf oktober al de meest bijzondere avonturen met zijn bonte aanhang. Ze brengen de kinderen al helemaal in de stemming voor als de stoomboot inderdaad aanvaart. Ondertussen houden ze het gevoel vast door alles op televisie in de weken van zijn verblijf. Rond zijn verjaardag lijkt Sinterklaas zich overal tegelijk op te houden. Zo druk als hij het heeft in die dagen, zo snel is hij daarna alweer vertrokken. Met zijn Pieten vaart hij weer terug naar Spanje, op naar het volgende jaar waarin hij de reis weer maakt.

Schoen zetten onder openhaard

Bij dalende temperaturen buiten kruipen mensen binnen knus tegen elkaar aan. Wie een kachel heeft in huis plaats daar volgens afspraak met de kindervriend zijn schoen. De volgende ochtend vinden de kinderen dan stiften, snoepgoed of misschien wel een cadeau van hun verlanglijstjes. Andersom doen ze hun best om zo mooi mogelijk te zingen bij het schoen zetten. Ze hopen dat een Piet op het dak of wie weet Sinterklaas persoonlijk hun stemmen hoort. Of ze stoppen een wortel in hun schoen voor het hongerige paard dat de hele nacht in weer en wind zijn baasje door het land brengt. Zelf maakt de Sint er geen geheim van dat hij graag tekeningen van de kinderen krijgt.

Minder streng dan vroeger

Het hele jaar door houdt de geliefde man in zijn grote boek bij hoe de kinderen zich gedragen. Hij schrijft het op als ze lief zijn geweest, maar ook als ze de fout in zijn gegaan. Met zijn sterke geheugen ontgaat hem niets en kent hij indrukwekkend veel namen. In vroegere tijden wilde Piet nog weleens eens een pak slaag uitdelen met de roe aan stoute kinderen. Onderhand weet iedereen dat het niet meer van deze tijd is om de roe uit te delen. Samen met opa’s en oma’s en juffen en meesters maakt het hele land er gezellige dagen van in aanloop naar de decembermaand.

Een lach voor volwassenen

Komieken in het land weten wel raad met de feestelijkheden die zich vooral op de kinderen richten. Vele cabaretiers en acteurs hielpen de Pieten al een handje door als hulppiet op te treden. De gelijkenissen tussen de grappenmakers en de helpers van Sinterklaas zijn soms groot. Ook treden ze als zichzelf op in een quiz op televisie of radio vol met weetjes over de jarige Goedheiligman en opnieuw met bekende gasten. Ouders zullen de gezichten herkennen zodra ze voorbij zappen op de zender. Behalve voor kinderen zien we het thema Sinterklaas terugkeren in romantische films voor de volwassen doelgroep.

Op je eigen manier vieren

Alle Nederlanders gaan in hun stijl met het Sinterklaasfeest om. Gezinnen met jonge kinderen vieren over het algemeen het heerlijk avondje uitgebreid met elkaar. Wie weinig heeft met het hele feest laat het rustig aan zich voorbij gaan. Een andere familie komt alleen even bij elkaar voor een praatje, een spelletje en een hapje eten. Het maken van een surprise vraagt nou eenmaal om tijd voor een knutselwerk en een gedicht. Als je toch origineel wil zijn dan kan dat bijvoorbeeld in de keuken. Speciaal voor het Sinterklaasfeest worden de meest smakelijke cup cakes gebakken met pepernoten of marsepein.

Precisie strooien voor gevorderden

Het Sinterklaasjournaal houdt iedereen op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom de intocht van Sinterklaas, zijn verblijf in Nederland en Pakjesavond. Zonder werk in de keuken verzorgen de Pieten soms toch voor een smakelijke verrassing. Ze strooien de pepernoten exact in de eerste voorletters van de kindernamen: precisie strooien. Langs een andere weg geef je bijvoorbeeld ook een avontuurlijke draai aan het geheel. De kinderen staan vast te springen om met vragen de locaties van hun pakjes te ontdekken.

Aftellen tot Pakjesavond

Vele families en vrienden brengen 5 december of de laatste zondag ervoor met elkaar door. Tegenwoordig komt het ook voor dat groepen rond half december Sinterklaas en Kerstmis in één keer vieren. Maar de meeste kinderen weten maar al te goed wat de verjaardag van Sinterklaas betekent. Op deze dag pakt hij vaak meer uit met zijn cadeaus dan de voorgaande weken in de schoenen. Een mok met chocolademelk, de eerste letter van je naam als chocoladeletter en kruidnoten maken het heerlijk avondje compleet. Maar voor Sinterklaas zit zijn taak er dan nog niet op. Waar veel kinderen niet bij stilstaan, is dat hij vanaf 6 december zijn werk vervolgt in België.

De toekomst van het feest

In tegenstelling tot Nederland hebben onze Zuiderburen wel een vaste datum waarop het Sinterklaasfeest van start gaat. Bij ons vaart de stoomboot meestal aan op de derde zaterdag van november. Vele ouders en grootouders staan met hun kinderen te kijken om de kindervrienden te ontvangen. De laatste jaren is er veel te doen over het uiterlijk van de Pieten. Traditiegetrouw zijn ze donker van huidskleur, hebben ze krullend haar en dragen ze gouden oorbellen. Steeds meer stemmen gaan op dat deze kenmerken niet meer van deze tijd zouden zijn. De discussie zorgde voor veel verdeling tussen voorstanders en tegenstanders. Hier en daar is verandering te zien bij de helpers van Sinterklaas, als het maar het gezellige kinderfeest blijft zoals we het kennen.

Prinsjesdag 2021

Ieder jaar staat in Nederland de Derde Dinsdag van september in het teken van Prinsjesdag. Deze dag luidt de start in van het nieuwe (werk)jaar voor de Eerste en Tweede Kamer. Er gebeurt veel op Prinsjesdag. Zo is er de rit van de koninklijke stoet door Den Haag, leest het Nederlandse staatshoofd de Troonrede voor en worden de Miljoenennota en de Rijksbegroting gepresenteerd. Het is een dag die met veel ceremonie en tradities is omgeven.

De koninklijke stoet

Prinsjesdag begint met de rit van de koninklijke stoet door Den Haag. De koning en andere belangrijke leden van het koningshuis maken deze in de Gouden of de Glazen Koets. In 2015 begon men met de restauratie van de Gouden Koets, die vanaf 1912 gebruikt werd op Prinsjesdag. Sinds 2015 wordt gebruik gemaakt van de Glazen Koets, tot de restauratie van de Gouden Koets voltooid is.

Ieder jaar gaan veel mensen op Prinsjesdag naar Den Haag om met eigen ogen de koninklijke stoet en al het militaire vertoon te aanschouwen. Sommigen zoeken al om 07.00 ’s morgens het plekje langs de route met het beste zicht op de voorbijtrekkende stoet. Deze mensen moeten dan nog wel even geduld hebben, want de stoet vertrekt pas rond 13.00 vanaf Paleis Noordeinde. Het is ook mogelijk om een betaalde plaats te reserveren op een van de tribunes aan het Lange Voorhout. Het eindpunt van de route die de stoet volgt is het Haagse Binnenhof.

De Troonrede

Sinds 1904 wordt de Troonrede in de Ridderzaal aan het Binnenhof voorgelezen. De koning(in) neemt hier plaats op een troon, die ontworpen werd door de architect Pierre Cuypers. De Troonrede begint altijd met de woorden: “Leden van de Staten Generaal…”. Er is een beschouwend deel (wat is er het afgelopen jaar gebeurd in Nederland en de rest van de wereld) en een deel waarin de belangrijkste plannen van de Nederlandse regering voor het komende parlementaire jaar worden gepresenteerd. Na het voorlezen van de Troonrede is het de beurt aan de voorzitter van de Eerste Kamer die “Leve de koning!” roept, waarna de andere aanwezigen in de Ridderzaal antwoorden met “Hoera, hoera, hoera!”. Op de Nederlandse televisie wordt altijd uitgebreid verslag gedaan van Prinsjesdag en is het uitspreken van de Troonrede live te volgen.

De Troonrede wordt overigens niet door de koning zelf geschreven. Sinds 1848 wordt deze geschreven door de diverse ministers. Eind augustus legt de minister-president de voorlopige tekst voor aan de ministerraad en de tekst wordt ook besproken met de koning. De Troonrede is definitief nadat deze besproken is tijdens de ministerraad voorafgaand aan Prinsjesdag. De tekst wordt in zijn geheel opgenomen in de Staatscourant en is terug te lezen op internet.

Wanneer de koninklijke stoet weer teruggekeerd is op Paleis Noordeinde, vindt de traditionele balkonscène plaats. Naast koning Willem-Alexander en koningin Máxima verschijnen ook prins Constantijn en prinses Laurentien op het balkon van Noordeinde om vervolgens toegejuicht te worden door het volk.

Presentatie van de Miljoenennota en Rijksbegroting

Na het uitspreken van de Troonrede presenteert de minister van Financiën de Miljoenennota en de Rijksbegroting. Deze worden overhandigd aan de Tweede Kamer in een koffertje met het opschrift “Derde Dinsdag in september”. In de Miljoenennota en de Rijksbegroting staat hoeveel geld voor welke plannen de regering voor het komende jaar beschikbaar stelt en waar dit geld vandaan komt.

De traditie van het koffertje is ontstaan na de Tweede Wereldoorlog, in 1947. De toenmalige minister van Financiën, Lieftinck, wilde de stukken graag in stijl aan zijn collega’s aanbieden. Hij raakte geïnspireerd door de Engelsen en schafte een goedkoop koffertje aan dat hij liet beplakken met goudkleurige, papieren letters. Niet veel later werden deze papieren letters vervangen door goudverf. Dit oorspronkelijke koffertje bevindt zich nu in het Belasting- en Douanemuseum in Rotterdam, maar in 2015 werd het nog eenmaal gebruikt tijdens Prinsjesdag. Het huidige koffertje stamt ook alweer uit 1964.

Geschiedenis van Prinsjesdag

In de zeventiende en achttiende eeuw werd de term Prinsjesdag gebruikt voor het vieren van verjaardagen van de prinsen van Oranje. Op 2 mei 1814 vond de eerste Prinsjesdag plaats die vergelijkbaar was met de dag zoals die nu gevierd wordt in Nederland. In eerste instantie was het de koning(in) die de inhoud van de Troonrede bepaalde, tot een grondwetsherziening in 1848. Hierna werd de Troonrede geschreven door de ministers.

In de Nederlandse Grondwet is bepaald wanneer Prinsjesdag plaatsvindt. Dit was niet altijd op de Derde Dinsdag in september. In de eerste helft van de negentiende eeuw bijvoorbeeld, was het nog de eerste maandag van november. En daarna in oktober op de derde maandag. Voor veel Kamerleden, die uit alle uithoeken van het land moesten komen, was maandag geen handige dag. Ze konden simpelweg niet op tijd in Den Haag zijn, omdat de zondag een rustdag was waarop niet gereisd werd door bijvoorbeeld christenen. Bovendien hadden Kamerleden ook onvoldoende tijd om de stukken door te nemen. Daarom werd in 1887 besloten om Prinsjesdag naar de Derde Dinsdag van september te verplaatsen.

Leuke weetjes over Prinsjesdag

  • Naast de Troonrede, Miljoenennota en Rijksbegroting is de traditionele hoedjesparade een veel besproken onderdeel van Prinsjesdag. De vrouwelijke leden van het Koninklijk Huis, de Staten-Generaal en het kabinet proberen elkaar af te troeven met de grootste, bontste en meest bijzondere creaties. In 1977 was toenmalig staatssecretaris Erica Terpstra de eerste die een hoed droeg tijdens Prinsjesdag. Dit deed ze naar eigen zeggen tegen de grijze massa en als eerbetoon aan koningin Beatrix.
  • In 1963 beleefden de prinsessen Beatrix, Margriet en Irene enkele hachelijke momenten toen de paarden van hun rijtuig op hol sloegen. De koets kwam uiteindelijk tegen een boom tot stilstand en de prinsessen kwamen met de schrik vrij.
  • Alleen leerlingen van Haagse basisscholen krijgen een vrije dag op Prinsjesdag.
  • De paarden en ruiters die deelnemen aan Prinsjesdag hebben altijd een generale repetitie. Er wordt gekeken wat voor reactie de paarden vertonen op bijvoorbeeld vuurwerk, harde muziek en rook. Het doel hiervan is dat de paarden (meer) vertrouwen krijgen in hun berijders.
  • De Gouden Koets is bij lange na niet volledig van goud gemaakt. Het gebruikte Javaanse teakhout werd bekleed met een laagje bladgoud. Deze koets was een cadeau van de inwoners van Amsterdam voor de toenmalige koningin Wilhelmina. Momenteel wordt de Gouden Koets gerestaureerd. Naar verwachting wordt deze restauratie in 2022 afgerond. Tot die tijd wordt de Glazen Koets gebruikt tijdens Prinsjesdag.