Zomervakantie 2020

Dé schoolvakantie waar we vroeger allemaal naar uitkeken. “De grote vakantie”. Zes weken even helemaal niets doen. De zomervakantie is opgedeeld in drie verschillende regio’s waarvan de vakantie op een andere datum start. Dit om te voorkomen dat Nederland helemaal plat ligt in gedurende de zomer.

Zomervakantie noord Nederland

2020
Van 18-07-2020
Tot 30-08-2020
2019
Van 13-07-2019
Tot 25-08-2019
2018
Van 21-07-2018
Tot 02-09-2018
2017
Van 22-07-2017
Tot 03-09-2017

Zomervakantie midden Nederland

2020
Van 04-07-2020
Tot 16-08-2020
2019
Van 20-07-2019
Tot 01-09-2019
2018
Van 14-07-2018
Tot 26-08-2018
2017
Van 08-07-2017
Tot 20-08-2017

Zomervakantie zuid Nederland

2020
Van 11-07-2020
Tot 23-08-2020
2019
Van 06-07-2019
Tot 18-08-2019
2018
Van 07-07-2018
Tot 19-08-2018
2017
Van 15-07-2017
Tot 27-08-2017

Kerstvakantie 2019

Is kerst de gezelligste tijd van het jaar? Wij vinden van wel! Kerstbomen, versiering, lampjes en warme chocolademelk; Kerst is awesome! Wat kerst zo fantastisch maakt is de lange schoolvakantie die loopt van december tot januari, het jaar erna pas!

Kerstvakantie noord Nederland

2020
Van 19-12-2020
Tot 03-01-2021
2019
Van 21-12-2019
Tot 05-01-2020
2018
Van 22-12-2018
Tot 06-01-2019
2017
Van 23-12-2017
Tot 07-01-2018

Kerstvakantie midden Nederland

2020
Van 19-12-2020
Tot 03-01-2021
2019
Van 21-12-2019
Tot 05-01-2020
2018
Van 22-12-2018
Tot 06-01-2019
2017
Van 23-12-2017
Tot 07-01-2018

Kerstvakantie zuid Nederland

2020
Van 19-12-2020
Tot 03-01-2021
2019
Van 21-12-2019
Tot 05-01-2020
2018
Van 22-12-2018
Tot 06-01-2019
2017
Van 23-12-2017
Tot 07-01-2018

Pasen 2020

Pasen is eigenlijk in het liturgische jaar het belangrijkste feest van het christendom. Pasen duurt altijd twee dagen, namelijk een zondag en een maandag. Dit noemen ze dan 1e en 2e paasdag of paaszondag en paasmaandag. Met de Pasen wordt gevierd dat Jezus is herrezen uit de dood, op de derde dag na zijn kruisiging.

Pasen voor het Christendom

In het Christendom viert men deze wederopstanding van Jezus Christus uit de dood. Op de Goede Vrijdag werd hij gekruisigd wat op zich niet eens een opvallende gebeurtenis was omdat er in de deze tijd door de Romeinen veel meer mensen werden gekruisigd. Het verschil met Jezus Christus is dat hij voorafgaand aan zijn dood over zijn dood spreekt en aangeeft hier zelf voor te kiezen. Hij wilde sterven om de gebrokenheid en de zonde van de wereld te dragen. Zijn dood moest meer dan een terechtstelling zijn om de relatie tussen God en de mens te herstellen. Met zijn opstandig liet hij zijn overwinning op de dood zien. Het liet zien dat de dood niet het einde is en hiermee opende hij ook de weg naar het leven na de dood. Hij liet zien dat God een nieuwe toekomst kan geven en vergevingsgezind is. Want ondanks dat Jezus werd gestraft, werd hij ook weer tot leven gewekt.

De Goede Week

In de week voor de Pasen zijn er al een aantal gebeurtenissen die van deze week een bijzondere week hebben gemaakt. Ze noemen deze week dan ook de Goede Week. Het begint al op de zondag voor Pasen, deze dag staat bekend als Palmzondag. Op deze zondag is de herdenking van de intocht van Jezus Christus in Jeruzalem. Tijdens deze intocht legden mensen jonge takken van de bomen op de weg. Hier komt het woord ‘palm’ vandaan en de naam Palmpasen. De maandag is de Heilige Maandag waar Jezus in een tempel de kooplieden eruit jaagt. De Hoge Raad wilde hem hiervoor doden maar vreesde een opstand omdat het volk het woord van Jezus graag hoorde. Op de Heilige Dinsdag werden de godsdienstleraars en Farizeeërs door Jezus aangepakt en op de Heilige Woensdag besloot Judas Jezus te verraden en de priesters en de tempelwachters te helpen om Jezus gevangen te nemen.

Witte Donderdag en Goede Vrijdag

Op Witte Donderdag werd Jezus opgepakt omdat hij zou spotten met God. Op Goede Vrijdag werd hij veroordeeld tot de dood door de Romeinse stadhouder Pontius Pilatus en wordt hij in de ochtend opgehangen aan het kruis. Nog voor zonsondergang wordt hij begraven in een tijdelijk rotsgraf. De zaterdag voor Pasen heet de Stille Zaterdag. Het is de dag dat het dode lichaam van Jezus Christus in het graf lag. Kerkklokken mogen op deze dag ook niet luiden. Volgens de Bijbel is zijn ziel in het paradijs maar volgens de Katholieke Kerk is Jezus Christus neergedaald in de hel.

Paaszondag

Op deze zondag gingen de vrouwen naar het graf om het dode lichaam van Jezus te verzorgen om naar zijn definitieve graf te gaan. Ze treffen geen dood lichaam aan maar alleen engelen die vertellen dat Jezus is opgestaan. Niemand gelooft de vrouwen. De verschijning van Jezus laat zich zien aan twee volgelingen en later tussen de discipelen. Hij geeft ze de volgende opdracht: “Zoals de Vader Mij heeft uitgezonden, zo zend Ik jullie uit.”

Paasmaandag

Deze tweede paasdag wordt gevierd in veel landen, dit zijn voornamelijk christelijke landen. De dag zelf heeft eigenlijk niet echt een religieuze betekenis.

Het offerfeest

In het christendom wordt Jezus gezien als de zoon van God. Hiermee bedoelen ze dat Jezus de Heilige Geest van God had en voor wie God een vader is. Jezus wilde ook dat ieder mens God als een vader kon ervaren en daarom bracht hij een offer. Hij liet zien dat je niet hoeft te vrezen voor de dood als je een binding met God hebt. Abraham moest in eerste instantie zijn zoon offeren wat uiteindelijk toch veranderde in een lam en Jezus offerde zijn lichaam voor iedereen. Daarom vieren alle christenen het Paasfeest.

Pesach

Jezus was een Jood en Joden vieren Pesach wat ook wel Pascha genoemd worden. Dit is het Joodse paasfeest. Hiermee wordt de uittocht uit Egypte van het Joodse volk herdacht. Het is een feest wat zeven dagen duurt en op de avond voor aanvang van de Pesach (Sederavond) wordt in het gezin het verhaal verteld over deze uittocht. Daarbij worden er speciale dingen gegeten die herinneren aan de barre tijd, zoals ongedesemd brood en de bittere mierikswortel.

Pasen als ‘combinatiefeest’

De Germaanse volkeren die voor de kerk eigenlijk heidenen waren, vierden rond deze tijd hun ‘voorjaarsfeest’ ter ere van de godin van de lente, genaamd Ostara. Toen een deel van deze Germaanse volkeren zich bekeerden tot christen werden bepaalde elementen uit dit feest gekoppeld aan Pasen. Zo konden ze zowel de verrijzing van Jezus vieren en ook het voorjaarsfeest. In veel Germaanse landen en ook in Nederland zijn er nog steeds veel elementen van het Ostara feest te vinden tijdens de paasdagen, zoals de paaseieren en de paashaas. Ostara staat voor een nieuwe dag, een nieuw leven en de vruchtbaarheid. Met dit feest moest de winter weggejaagd worden en de natuur en de zon (het licht) weer opnieuw tot leven te laten komen.

De Paaskaars

In de kerk wordt er tijdens de Paasnacht een Paaskaars ontstoken. Deze Paaskaars staat symbool voor het licht en ook voor het nieuwe leven van Jezus. De traditionele kleuren zijn geel met wit. Het geel staat ook voor nieuw leven.

Wanneer wordt Pasen gevierd

De datums waarop Pasen wordt gevierd kunnen verschillen maar Pasen wordt altijd gevierd tussen 22 maart en 25 april. Paaszondag is de eerste zondag na de eerste volle lente maan. Mocht deze eerste volle maan zelf op een zondag vallen, dan is het op de eerste zondag daarop Eerste Paasdag. De periode die vooraf gaat aan het paasfeest wordt de Vastentijd genoemd. Dat zijn de 40 dagen die beginnen na het Carnavalsfeest. Met Pasen eindigt de vastenperiode.

De passiespelen

Tijdens de Pasen worden er over de hele wereld passiespelen gespeeld. Hiermee wordt het lijden van Christus nagespeeld en de kruisiging is hier het hoogtepunt. Soms doen hele dorpen aan deze passiespelen mee. De bekendste is misschien wel die gehouden wordt in Oberammergau in het Duitse Beieren. Al vanaf 1634 wordt dit passiespel hier gespeeld, in eerst instantie met de hoop dat zij God hiermee gunstig konden stemmen en dat hierdoor de pest verdreven werd die in heel Europa veel slachtoffers maakte.

De Passion

In Nederland wordt de laatste jaren het lijdensverhaal groots uitgevoerd tijdens de Passion. Bekende Nederlanders nemen deel aan het verhaal over het lijden van Christus. Het wordt uitgezonden op Witte Donderdag.

Betekenissen en mythes

Het woord ‘Pasen’ is ontstaan uit het Griekse woord Pascha en de Hebreeuwse woorden Pesah en Pesach. Pesach betekent eigenlijk ‘overslaan’ en dit heeft te maken met de plaag van God om de eerstgeborene van de Egyptische families te doden en dit bij de eerstgeboren van de joodse families over te slaan.
De eieren staan eigenlijk symbool voor nieuw leven. Bij het feest van Ostara werden er eieren geofferd. Dat was soms best zwaar want na de strenge wintermaanden had iedereen honger en in de wintermaanden legden de kippen vaak geen eieren. De eerste eieren werden dan toch voor een deel geofferd. Ook gaven de boeren vaak hun mooiste exemplaren aan de pastoor. Toen werden de eieren soms al gekleurd. Ook werden de eieren soms in de grond van de akkers begraven om de grond extra vruchtbaar te maken.
De paashaas is ontstaan uit een mythe. De godin Ostara werd om hulp gevraagd voor een gewond vogeltje en de godin veranderde het vogeltje in een haas. Het kleine meisje wat het vogeltje had gevonden en de hulp van de godin had ingeroepen werd verteld dat de haas jaarlijks terug zou komen om gekleurde eieren ergens neer te leggen. Een andere mythe is het verhaal dat Ostara een kip die alsmaar haar eieren verborg in een haas veranderde.

Paasvuren

Vroeger probeerde men de winter te verjagen met vuur. Daarbij staat vuur al eeuwenlang symbool voor reiniging en vruchtbaarheid. De heidenen staken op de heuveltoppen de vuren aan. Voor de Rooms-Katholieke kerk heeft het vuur ook een speciale betekenis, het staat symbool voor het licht van God.

Dag van de arbeid 2020

De dag van de arbeid is een feestdag van zowel de communistische als de socialistische arbeidsbeweging en vindt ieder jaar plaats op 1 mei. Op deze dag wordt de strijd van de vakbonden om een kortere werkdag van acht uur ingevoerd te krijgen, herdacht. Het was de dag om verandering te brengen in de bestaande arbeidswetten voor een betere regelgeving voor de hard werkende arbeidslieden.

Wat is de dag van de arbeid?

De dag van de arbeid wordt wereldwijd gevierd en begon met de zogeheten vakbonden die jaren geleden demonstreerde voor betere arbeidsomstandigheden van arbeiders. Op deze dag worden politieke bijeenkomsten georganiseerd en het is een dag van strijd en waardigheid van de arbeidersklasse, die vooral vroeger sterk ondergewaardeerd was. De dag van de arbeid is vandaag de dag nog steeds een dag waarop de strijd wordt aangegaan met ongelijkheid en waarbij de hoop heerst op een rechtvaardige samenleving. Vroeger vierde men op 1 mei het lentefeest, wat later pas bekend werd als “Dag van de Arbeid”. Het ging om de invoering van de werkdag van acht uur. Iets wat nu heel normaal lijkt, maar vroeger helemaal niet zo vanzelfsprekend was.

Het ontstaan en de geschiedenis

De dag van de arbeid vindt zijn begin met de Britse ondernemer Robert Owen in 1817. Hij pleitte voor een werkdag van acht uur in fabrieken en werkplaatsen, wat pas op 1 mei 1846 in Boston werd ingevoerd. Volgens Owen zou een goede organisatie van de arbeid uiteindelijk bij iedereen voor meer rijkdom zorgen. In 1865 werd in Melbourne, Australië de eerste overeenkomst gemaakt tussen werkgevers en werknemers, waarbij de werkdag gelimiteerd werd tot een maximum van acht uur.

Vakbonden in de Verenigde Staten streden keihard om een kortere werkdag van maar liefst acht uur ingevoerd te krijgen. Aangezien 1 mei de dag was dat ieder jaar een vernieuwing van de arbeidscontracten plaatsvond, was er geen betere dag voor de vakbonden om hun strijdlust te tonen. Dit ging dan ook niet altijd goed en in 1886 liep het uit de hand. Door politiegeweld vielen er in Chicago vier doden. De opstand liep uit de hand toen de demonstranten een bom gooiden naar de aanwezige politie, die vervolgens begon te schieten op het publiek. Er vielen tientallen slachtoffers, waaronder vier doden. Het ongeval werd de Haymarket-affaire genoemd. Door dit incident werd 1 mei al helemaal de dag om te demonstreren voor betere arbeidsomstandigheden.

De Verenigde Staten nam in 1884 een wet aan met het voorstel om vanaf 1 mei 1886 nog maar acht uur te werken, ook al was in deze tijd in Amerika 1 mei nog de nationale Moving Day, waarbij arbeidscontracten wel of niet werden vernieuwd en veel arbeiders op zoek gingen naar een andere woonruimte. In 1888 besloot de Amerikaanse vakbondsfederatie, American Federation of Labor, om voortaan jaarlijks op 1 mei te demonstreren om de invoering van een acht uur durende werkdag te steunen. De Amerikaanse Dag van de Arbeid werd de eerste maandag van september, om te voorkomen dat 1 mei als herdenking van de Haymarket voor een opstand zou zorgen.

In juli 1889 werd in Parijs besloten voortaan ook in Europa de straten op te gaan op 1 mei in de strijd voor een kortere werkdag. Met de 1 meiviering wilde men het doel bereiken de strijd voor de achturige werkdag te versterken en hiermee was de internationale dag van de arbeid geboren.

De dag van de arbeid in Nederland

In de meeste landen van de Europese Unie is 1 mei een officiële vrije dag. Dit is onder andere in België, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Italië, Polen, Portugal, Spanje, Tsjechië en Zweden. Echter, in Denemarken, Ierland en Nederland wordt niet meegedaan aan de officiële vrije dag en wordt het vieren van de Dag van de Arbeid enkel mentaal in stand gehouden. Het is in Nederland dan wel geen officiële vrije dag, maar er worden wel bijeenkomsten gehouden door de toenmalige SDAP (de Sociaal Democratische Arbeiderspartij) en de CPN (de Communistische Partij van Nederland) waar mensen zich bij aan kunnen sluiten.

Dit was zeker niet altijd zo. Al in 1890 werd er in Nederland meegedaan, al was het wel met een aarzeling. Het Rotterdamsch Dagblad schreef over een bijeenkomst in het “socialistenlokaal Walhalla” in Den Haag op 3 mei 1890. De straat vulde zich met een talrijke menigte, maar tegen het eind van de ochtend liep de bijeenkomst af, doordat de politie de straat ontruimde en aan beide zijden afsloot. Het ging hier om zestig polderwerkers in Maarssen die een dag vrij wilden, wat volgens het dagblad niet door zou gaan.

Het hield hier niet bij op en na de bijeenkomst in 1890 begonnen vooral de socialisten van de SDAP, de voorloper van de PvdA, mee te doen met het fenomeen van de feestdag van de arbeiders. Enorme parades ontstonden die bestonden uit mensen die waren opgetrommeld uit het hele land om naar Amsterdam te komen. Het was echter geen heftig gevecht tussen arbeiders en hun fabrieksbazen in Nederland, wat in de meeste andere landen wel het geval was. De Dag van de Arbeid werd om dit feit misschien nooit een échte vrije dag, ook al hielden in de jaren 80 de communisten nog wel ieder jaar een bijeenkomst op de Dam in Amsterdam. Dit bloedde door de jaren heen dood en uiteindelijk is 1 mei in Nederland niets meer dan een gewone (werk)dag.

De dag van de arbeid buiten Nederland

Vanaf 1890 werd de 1 meiviering in Europa gehouden, zoals gezegd om de strijd voor de achturige werkdag te steunen. In de communistische landen in Oost-Europa werd 1 mei gevierd met een optocht, waarbij zowel de arbeiders als de soldaten mee konden lopen. De regering van Hitler stelde zelfs wettelijk vast dat deze dag, “de Feestdag van de Nationale Arbeid”, een betaalde feestdag zou worden. Dit had echter een onderliggend motief, omdat Hitler de vakbondsleiders die naar Berlijn waren gekomen voor de optocht, gevangen liet nemen en ze op transport naar de concentratiekampen stuurde. Desondanks is 1 mei nog altijd een officiële feestdag in Duitsland. Dit gaat wel vaak gepaard met rellen tussen extreem linkse partijen en de politie in grote Duitse steden, zoals Berlijn en Hamburg.

Na verloop van tijd werd demonstreren voor een kortere werkdag niet meer essentieel en 1 mei werd benoemd tot nationale feestdag om te vieren dat dit doel bereikt was. Niet alle landen vieren deze verandering in de arbeiderswereld op dezelfde dag. Zo vieren de Amerikanen en Canadezen Labor Day in september. Veel landen in Europa houden 1 mei wel aan als Dag van de Arbeid. In Rusland en veel andere voormalige communistische Sovjetrepublieken wordt deze dag gevierd met massale parades. Alleen Nederland laat deze feestdag voor arbeiders in het verleden.

In België wordt de Dag van de Arbeid nog steeds gevierd met een vrije dag. Echter, ook hier is het geen groot arbeidsfeest meer waar achter de fanfare met rode vlaggen duizenden arbeiders een optocht voeren. Vroeger waren er praalwagens waar jeugdbewegingen, turnverenigingen, vrouwenorganisaties en nog allerlei andere socialistische bewegingen aan mee deden. De traditie is tot op de dag van vandaag blijven bestaan, maar de strijdlust is weg. Optochten worden korter en de leeftijd van de deelnemers wordt steeds hoger. Uiteindelijk blijft het idee achter de internationale verbondenheid bestaan, ook als de vorm waarin deze gevierd wordt langzaam verandert.

Goede Vrijdag 2020

Goede Vrijdag is in Nederland en België geen erkende feestdag, ook al wordt in de Nederlandse wet deze dag wel gelijkgesteld aan een algemeen erkende feestdag. Goede Vrijdag is voortgekomen uit het christelijke geloof, op deze dag wordt herdacht dat Jezus Christus werd gekruisigd en op die manier stierf voor de zonden van de mensen. In 2020 valt deze dag op vrijdag 10 april. De hierop volgende zondag 12 april is het Pasen, in Nederland eerste Paasdag, waarop wordt herdacht dat Jezus uit de dood opstond om zich bij zijn Vader de Heer te voegen.

Gebeurtenissen

Voordat je de toedracht van Goede Vrijdag kan begrijpen, moet je weten dat er een groot aantal gebeurtenissen aan vooraf zijn gegaan. Jezus Christus heeft een tijd lang volgelingen vergaard door wonderen te verrichten. Toch groeide de onvrede en de angst en de Joodse burgers en leiders keerden zich tegen hem. De onrust bleef toenemen en de stedelingen begonnen steeds meer te eisen dat Jezus vervolgd en ter dood veroordeeld moest worden. Op Witte Donderdag nuttigde Jezus zijn laatste avondmaal met zijn meest trouwe volgelingen, waarna hij werd verraden door één van hen, Judas.

Op de ochtend van Goede Vrijdag werd Jezus opgepakt en door de boze menigte naar de rechter van de stad gebracht, zijn naam was Pontius Pilatus. Jezus maakt deze tocht geboeid en met een paarse mantel om, die hem is omgedaan om deze “nepkoning” belachelijk te maken. Pontius Pilatus wil Jezus eigenlijk niet berechten en laat de menigte kiezen tussen het in vrijheid stellen van Jezus Christus of de moordenaar Barabbas. De menigte kiest voor de vrijheid van Barabbas en Jezus wordt veroordeeld tot geseling door middel van zweepslagen. De menigte vindt de straf niet genoeg en roept steeds vocaler om de kruisiging van Jezus. Pilatus geeft hier uiteindelijk aan toe om er maar vanaf te zijn.

Romeinse soldaten doen daarop Jezus opnieuw de mantel om en zetten nu ook een doornenkroon op zijn hoofd. Vervolgens moet Jezus zijn kruis dragen naar de top van de heuvel Golgotha, waar hij gekruisigd zal worden. Op de heuvel wordt hij vervolgens gekruisigd tussen twee veroordeelde moordenaars. Drie uur later wordt de aarde geheel donker tot het moment dat Jezus sterft, nog eens drie uur later. Op dat moment wordt er een aardbeving gevoeld en scheurt het doek dat voor de Jeruzalemse tempel hing doormidden.

Jezus wordt die avond van het kruis gehaald en in een grot te ruste gelegd. Er wordt vanaf een helling een zeer groot rotsblok voor de grot-opening gerold zodat er niemand in of uit kan. De zaterdag die daarop volgt wordt herdacht als Stille Zaterdag of Paaszaterdag. Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Paaszaterdag worden samen het triduum sacrum genoemd.

Die zondag daarop wordt ontdekt dat het rotsblok verplaatst is en het lichaam van Jezus niet meer in de tombe ligt. Er verschijnt een engel aan de vrouwen die dit ontdekten en die vertelt hen dat Jezus is opgestaan uit de dood. Die zondag wordt de wederopstanding van Jezus Christus herdacht als Pasen.

Betekenis en naam Goede Vrijdag

In de Bijbel wordt gesteld dat Jezus is gestorven naar ontwerp van God. God heeft uit goedheid en liefde voor de mens zijn eigen zoon geofferd om de zonden van zijn schepsels te verlossen. Daarom wordt deze dag in Nederland Goede Vrijdag genoemd. De zonde van de mens is gecreëerd door de Duivel, daarom wordt de dood van Jezus en de verlossing van de zonden ook gezien als een overwinning op de Duivel.

In het Engels wordt deze dag aangeduid als Good Friday, daarmee zijn de Nederlandse en Engelse taal de enige talen die deze dag als ‘goed’ aanduiden. In het Duits heet de dag Karfreitag wat zoveel inhoudt als ‘de vrijdag van het lijden’.

Religieuze viering
Christelijke kerken wereldwijd vieren deze dag met een kerkdienst. De kerkklokken worden op deze dag niet geluid voor aanvang van de dienst, als blijk van rouw. De diensten die op deze dag georganiseerd worden vangen normaliter aan om 15.00 ’s middags, volgens de Bijbel het moment van Jezus’ overlijden.

De protestantse kerk organiseert een zeer ingetogen mis en in Katholieke kerken wordt meestal een kruiswegstatie gelopen. Dat is een rondgang rond alle prenten in de kerk die het verhaal van Jezus’ kruisiging vertellen. In de Katholieke kerk is ook meer plaats voor vreugde en vrolijkheid, aangezien het offer van God en Jezus om de mens te verlossen van de zonden wordt gezien als een daad uit goedheid. Daarnaast is er vreugde omdat Jezus’ dood ook de overwinning op Satan betekent. Zo tonen katholieken hun dankbaarheid voor dit offer van God.

In Nederland wordt Goede Vrijdag niet gevierd. Het is vaak wel een vrije dag op het werk en op scholen, maar verder hangt er geen gebruik aan vast. Paaszondag en Paasmaandag worden door veel Nederlanders samen met familie gevierd, bijvoorbeeld met een Paasbrunch of in de avond met een (luxe) Paasdiner. Dit komt voort uit de christelijke traditie van het verbreken van de vastentijd.

In de aanloop naar Pasen zijn in winkels en supermarkten lekkernijen en versieringen te koop zoals paaseitjes, paaschocolade in de vorm van kuikentjes en hazen. Hiermee is de hedendaagse culturele traditie van Pasen ontwikkeld in de richting van het heidense lentefeest, waarbij het intreden van de lente werd gevierd.

Ontstaan Goede Vrijdag

Goede Vrijdag is een herdenkingsdag die hoort bij de aanloop naar Pasen, waarbij de wederopstanding van Jezus gevierd wordt. Het christelijke Pasen is een viering die voortkomt uit de Joodse feestdag van Pesach en het heidense lentefeest. In de Middeleeuwen is de massale viering van Pasen ingesteld om de Europese volkeren te verenigen. De feestdagen van het geloof moesten in de plaats komen van de heidense vieringen, zoals het lentefeest.

Pasen wordt dus rond dezelfde datum als Pesach en het lentefeest gevierd, maar kreeg wel een nieuwe symboliek, namelijk de dood en het offer van Jezus. Pesach is de viering van het vrij worden van slavernij en het vertrek uit Egypte van het Joodse volk. In de Bijbel staat beschreven dat Jezus en zijn volgelingen ook Pesach vierden in de aanloop naar Goede Vrijdag. In 2020 wordt Pesach gevierd van woensdag 8 april tot donderdag 16 april.

Paastijd

De Paastijd wordt ingeluid met Aswoensdag. Aswoensdag is in Nederland de eerste dag na Carnaval en is de start van een vastentijd van 40 dagen tot Pasen, de zondagen worden in deze telling niet meegeteld. Het vasten betekent dat gelovigen in deze periode alleen het hoognodige eten, om de periode van 40 dagen te eren die Jezus alleen doorbracht in de woestijn. In het zuiden van Nederland wordt hier nog losjes aan vastgehouden, kinderen krijgen in deze periode een trommeltje waarin ze gekregen snoep mogen bewaren tot Pasen.

Ook Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Stille Zaterdag vallen in de Paastijd. Paaszondag en Paasmaandag komen daarop en worden opgevolgd door Hemelvaartsdag en Pinksteren, dat 50 dagen na Pasen plaatsvindt en waarmee de Paastijd eindigt.

Kerst 2019

Het kerstfeest is van alle tijden en voor iedereen. De kerstboom staat vaak al vanaf november opgetuigd in de huiskamer om de huiselijke sfeer op te lichten. Kerstmis, zoals de rooms-katholieken het noemen, of het kerstfeest, zoals de protestanten het noemen, is een midwinterfeest en wordt oorspronkelijk door de christenen gehouden om de geboorte van Jezus Christus te vieren. Het feest begint ieder jaar plaats op Eerste Kerstdag op 25 december en eindigt op Tweede Kerstdag, 26 december.

Het kerstfeest wordt allang niet meer enkel door christenen gevierd. Iedereen komt met kerst bij elkaar. Of dat nou is om te vieren dat de Kerstman weer langs de huizen komt en de kerstbomen versiert met de leukste cadeaus of vanuit het Christendom om de geboorte van Jezus Christus te vieren, maakt allang niet meer uit. Kerst viert iedereen op zijn eigen manier door bijvoorbeeld een groot diner te geven en te genieten van de lekkerste maaltijden met familie of door het spelen van een spel met het gezin. Echter, ook veel mensen gaan op kerst een dagje weg, of vieren kerst in een ander land, bijvoorbeeld tijdens de wintersport. Vaak draaien deze dagen wel om het samenzijn met dierbaren.

De oorsprong van Kerst

Vanuit de Bijbel

Vanuit het Christendom is kerstmis ontstaan om de geboorte van Christus te vieren. Jozef ging van de stad Nazaret in Galilea naar Judea, de stad die in de Bijbelse verhalen Betlehem heet. Jozef wilde zich daar laten inschrijven samen met zijn zwangere vrouw Maria. In de stad aangekomen, brak de dag van de bevalling aan en Maria bracht een zoon ter wereld. Aangezien ze niets anders konden krijgen dan de stal van een herberg, wikkelde Maria haar pasgeboren zoon in een doek en legde hem in de voederbak van de dieren, wat als wieg diende. Niet ver van de stal vandaan brachten een paar herders de nacht door in een veld, waar zij de wacht hielden bij hun kudde. Opeens stond er een engel voor hen, gestuurd door de Heer, en ze schrokken van het stralende licht dat de engel met zich meebracht. De engel verzekerde hen niet te schrikken, want hij bracht goed nieuws. Het hele volk zou met grote vreugde vervult zijn, omdat vandaag in de stad van David een redder geboren was, de messias. Messias betekent “gezalfde” en vanuit de Bijbel is dit de redder om een rijk van vrede en gerechtigheid te creëren. Met deze beloofde Messias werd de zoon van Maria bedoeld, wat eveneens de zoon van God is, ook wel Jezus Christus.

Gevormd door tradities

De geboorte van Christus, zoals hierboven beschreven, is voor christenen nog steeds de oorsprong van Kerstmis. Echter, de meeste kersttradities vinden hun oorsprong in een tijd zelfs voor de geboorte van Jezus. 25 december komt waarschijnlijk voort uit de geboortedag van de zonnegod Mithra, een heidense god uit de oudheid, wiens invloed in de eerste eeuwen na Christus werd verspreid door het hele Romeinse Rijk. Mithra was verwant aan Shamash, een Semitische zonnegod, wiens aanbidding verspreidde via Azië naar Europa. Rome, als stad van heidense godsdiensten en rituelen, nam ook dit heidense erfgoed aan tot een verering van de god Saturnus. Tijdens de periode van de winterse zonnewending werd de wedergeboorte van de zonnegod gevierd en deze feesttijd stond bekend als de Saturnalia, wat begon in de week voorafgaand aan 25 december. Het feest zat vol met geschenken, gefeest, gezang en losbandigheid, terwijl de priesters van Saturnus kransen van dennentakken door de Romeinse tempels droegen. Met het feest werd de overgang van donker naar licht gevierd. Op dit heidense feest, wat als traditie grote gebieden van de wereld veroverde, werden variaties gemaakt in de eerste eeuwen na Christus. Echter, de traditie werd waarschijnlijk pas na Christus door keizer Constantijn in 336 officieel tot christelijke kerstdag benoemd.

Andere geloven en kerst

Vanuit onze traditie branden ieder jaar de lichtjes in de kerstboom, met sierlijk ingepakte cadeautjes eronder en een sappige kalkoen in de oven voor op de dinertafel. Dit is de christelijke manier van kerstviering, maar hoe beleven boeddhisten, hindoes, joden en moslims kerstmis?

Boeddhisme

Boeddhisten vieren geen kerstmis, omdat boeddhisten de geboorte van Jezus niet herdenken. Zij vieren de Wesak, wat een vergelijkbaar feest is waarbij de geboorte, dood en verlichting van Boeddha wordt herdacht. Dit wordt in mei gevierd, met allerlei lezingen, meditaties, offers en rituelen die aan de monniken worden gegeven. Er is een gezamenlijke maaltijd, maar dit is niet zoals met kerst in familieverband. De festiviteiten vinden in de lokale tempel plaats, waar de boeddhisten naartoe gaan.

Hindoeïsme

Strikt gezien vieren hindoes geen kerst, maar in verband met andere culturen kunnen de regels versoepelen. Sommige hindoes zetten een kerstboom op en geven cadeautjes, als teken van waardering voor elkaar. Over het algemeen is er binnen het hindoeïsme een grote acceptatie van andere religies. In plaats van kerstmis wordt in december de herdenking van de Bhagavad-Gita gevierd, wat de bijbel van het hindoeïsme is en op 21 december valt. Het is een belangrijk moment van zelfreflectie, waarbij wordt stilgestaan bij wat verbeterd kan worden in het leven.

Jodendom

Joden vieren eveneens geen kerstmis, maar in de maand december vieren zij wel het lichtfeest en Chanoeka, waarvan de datum ieder jaar verandert omdat joden de maankalender volgen. Het feest duurt acht dagen en er wordt op een kandelaar of Chanoekia elke dag een kaarsje gebrand tot er acht branden. Tijdens Chanoeka wordt elke avond met het gezin samen gegeten en op één avond komt de hele familie samen en krijgen de kinderen cadeaus. Strenge Joodse gelovigen brengen ook een bezoekje aan de synagoge, de Joodse kerk.

Islam

Moslims vieren vanuit hun geloof geen kerst en er is ook geen andere islamitische viering die plaatsvindt rond de datum van kerst. Zij zetten geen kerstboom in de huiskamer en geven geen cadeaus, tenzij er sprake is van een kerstfeestje op school, waarbij iedereen meedoet. Islamitische feesten hebben wel ergens gelijkenissen met kerst. Het Suikerfeest is een gelegenheid waarbij familie en vrienden samenkomen om lekker samen te eten en er een leuke dag van te maken. Tijdens het Offerfeest wordt ritueel een schaap geslacht en opgegeten om de profeet Ibrahim te herdenken. Dit kun je vergelijken met de herdenking van Christus en het samenkomen van dierbaren tijdens kerstmis.

10 leuke weetjes over kerst

  1. Het wereldwijd meest verkochte kerstlied is White Christmas van Bing Crosby, wat in 1942 werd uitgebracht en inmiddels meer dan 50 miljoen keer over de toonbank is gegaan.
  2. In India worden met kerst bananenbomen versierd in plaats van kerstbomen.
  3. Jaarlijks worden wereldwijd bijna 60 miljoen kerstbomen gekweekt.
  4. In Nederland worden elk jaar ongeveer 130 miljoen kerstkaarten verstuurd, ongeveer 39 kaarten per huishouden.
  5. In Rusland wordt kerst gevierd op 7 januari.
  6. De grootste kerstboom ooit stond in 1950 in het winkelcentrum van Washington en was 67 meter hoog.
  7. Het liedje Jingle Bells was oorspronkelijk helemaal niet voor kerst bedoeld, maar was geschreven voor Thanksgiving.
  8. Volgens het KNMI was er in de 20e eeuw in Nederland 6 keer officieel sprake van een witte kerst.
  9. In 1843 werd door de Engelse tekenaar John Callcott Horsley de eerste kerstkaart gemaakt.
  10. Ook in Australië worden kerstliedjes over sneeuw gezongen met een kerstman, terwijl het daar rond kerst warm weer is.

Zomerzonnewende 2020

De zomerzonnewende is een belangrijk astronomisch fenomeen. De zomerzonnewende is de langste dag van het jaar. De zon staat op deze dag het hoogst aan de hemel en het is langer licht dan tijdens de overige 364 (of 365) dagen van het jaar. Deze dag is het begin van de astronomische zomer en wordt in veel landen op een spectaculaire manier gevierd. Voor veel mensen is de zomerzonnewende het moment om opnieuw te beginnen en staat genieten met vrienden en familie centraal.

Een bijzonder natuurverschijnsel

De zomerzonnewende is een bijzonder natuurverschijnsel. Tijdens deze dag bereikt de zon haar hoogste punt op het noordelijk halfrond. Dit betekent dat de zon die dag ten noorden van de noordpoolcirkel niet ondergaat. Op het zuiderlijk halfrond is het daarom juist de langste nacht van het jaar: hier is de zon de hele dag niet zichtbaar. Op het zuiderlijk halfrond begint op deze dag dan ook de winter. De zomerzonnewende vindt meestal plaats op 21 juni, behave tijdens een schrikkeljaar, dan vindt het fenomeen plaats op 20 juni.
In veel landen wordt deze bijzondere dag gevierd met een groot feest en is het een begin van een belangrijke periode. Voor de meeste mensen staat de zomer in het teken van ontspanning, gezelligheid en genieten. Of dit nu in je eigen achtertuin is, of tijdens een vakantie in een ver oord. De zomerzonnewende is het officiële begin van deze periode en het ideale moment om samen te komen met vrienden en familie.

Een rijke geschiedenis

Al lang voordat de precieze stand van de zon bepaald kon worden door astrologen, werd de zomerzonnewende gevierd. Duizenden jaren geleden was de zon de enige manier waarop mensen de tijd konden bepalen. In deze tijd wist iedereen daarom alles over de stand van de zon en iedereen kon zien wanneer de zon haar hoogtepunt had bereikt. Op deze dag werden feesten gevierd om de zomer in te luiden en werden offers gebracht voor een vruchtbare oogst. Het offeren van dieren en voedsel gebeurt niet meer, maar de zomerzonnewende wordt in Scandinavië en Oost-Europa nog altijd uitgebreid gevierd met een groot feest. In Nederland is dat niet het geval, terwijl de zomerzonnewende vroeger ook in ons land een bijzondere feestdag was.
Huizen werden versierd met bloemenkransen en elke streek had zijn eigen rituelen. Zo was er een legende rondom sint-janskruid, dat hiermee ziektes en blikseminslagen voorkomen konden worden. De oudste geschreven tekst waarin de zomerzonnewende wordt beschreven, stamt uit 1612 en verbiedt katholieke kerkgangers mee te doen aan de ‘heidense rituelen’ rondom de zomerzonnewende. De vieringen waren in die tijd namelijk erg populair en daar was de kerk niet zo blij mee. De afgelopen 100 jaar verdwenen de zomerfeesten in Nederland. Dit had vooral te maken met het feit dat mensen minder bijgelovig werden en ziektes en bliksem minder grote bedreigingen vormden dankzij modere wetenschap.

Midsommar

In Scandinavië wordt de zomerzonnewende gevierd met een uitgebreid feest genaamd: Midsommar. Het feest begint ’s avonds met een uitgebreid diner en gaat de hele nacht door. Zo worden vreugdevuren ontstoken, die feestvierders beschermen tegen duistere krachten. In kleine dorpen komen alle inwoners samen met lekker eten rondom een oude boom en in de tijd van de Vikingen gingen wijze mannen en vrouwen deze nacht op pad om kruiden te plukken. De geplukte kruiden zouden magische krachten hebben en werden de rest van het jaar gebruikt om dorpelingen te genezen. Tegenwoordig draait Midsommar vooral om lekker eten en samenzijn met vrienden en familie in de populaire buitenverblijven. In Zweden is Midsommar naast kerst het belangrijkste feest van het jaar. Iedereen vertrekt de stad uit en maakt zich klaar voor een uitgebreid feest in het Zweedse platteland. In de dorpen wordt traditioneel een meiboom geplant en het hele dorp is hierbij aanwezig. Ook wordt er de hele nacht gedanst en gegeten en komen families en vrienden samen.
In Engeland zijn verschillende grote feesten, waar je de zomerzonnewende kunt vieren. De zomerzonnewende werd van oorsprong altijd gevierd bij Stonehenge. Stonehenge is zo gebouwd, dat de zon tijdens de zomerzonnewende precies ondergaat in de lijn van de stenen. Elk jaar verzamelden duizenden mensen zich rondom het monument voor een groot feest rondom dit fenomeen. Zij offerden dieren in de hoop op een voorspoedige oogst. Vandaag de dag hebben de Britten deze feesten nieuw leven in geblazen: liefhebbers verzamelen zich tijdens de zomerzonnewende rondom Stonehenge voor een memorabel feest.
Duitsland heeft ook en aantal bijzondere tradities rondom de langste dag van het jaar. Zo vind je hier op veel plekken vreugdevuren en wordt door de meeste mensen haring gegeten. Families hebben elk hun eigen gebruiken en vieren op hun eigen manier het begin van de zomer .

De start van de zomer

De zomerzonnewende is een bijzonder fenomeen. Natuurlijk is het de start van de zomer, maar het is ook het moment dat de dagen langzaamaan weer korter worden in plaats van langer. Dit is waarom de zomerzonnewende jarenlang gebruikt werd voor het verdrijven van de toekomstige duisternis met vuren, offers en rituelen. De zomers is daarnaast een belangrijke periode voor de oogst: wordt het te warm, te droog of te nat, dan kan de oogst – waar veel mensen van afhankelijk zijn – mislukken. Daarom vind je in elke cultuur rituelen met offers voor verschillende goden en gebruiken die bijdragen aan een voorspoedige oogst.

Terug van weggeweest

De afgelopen decennia is het aantal gelovigen steeds verder afgenomen. Hiervoor in de plaats kwamen jonge mensen, met interesses is de eeuwenoude gebruiken van hun voorvaderen: denk hierbij aan meditatie en gebruiken geïnspireerd op de natuur. Het is dan ook niet zo gek dat de zomerzonnewende weer een belangrijk moment wordt in verschillende culturen. In Nederland worden steeds meer evenementen georganiseerd en zijn er speciale feesten gebaseerd op de eeuwenoude gebruiken. Ook in andere landen in Europa, is veel aandacht voor de band tussen mens en de natuur. De zomerzonnewende is daarom helemaal terug van weggeweest.

Je eigen tradities

De zomerzonnewende wordt weer echt een feestdag. De langste dag van het jaar werd de afgelopen decennia vooral gezien als het begin van de zomer. Vandaag de dag organiseren steeds meer mensen een viering en maken ze hun eigen tradities. Tradities uit verschillende landen worden via het internet gedeeld en opgepikt door mensen over de hele wereld. Kies en combineer tradities die bij jou passen en vier zo het begin van de zomer en de zomerzonnewende op jouw eigen manier.

Valentijnsdag 2020

Valentijnsdag dag wordt ook wel de dag van de liefde genoemd. Het is een wereldwijde feestdag waarop geliefden elkaar traditiegetrouw extra in het zonnetje zetten of aangrijpen om degene waar ze een oogje op hebben te laten weten dat ze geïnteresseerd zijn. Valentijnsdag is een wereldwijd bekende feestdag die elk jaar op 14 februari wordt gevierd.

Extra aandacht voor je geliefde

Valentijnsdag staat bekend als de feestdag waarop je extra aandacht aan je geliefde geeft of om degene waar je een oogje op hebt een stille hint te geven dat er iemand smachtend op hem of haar wacht. Het is de dag van de ontluikende liefde. Dit wordt vaak gedaan door een kaartje met romantische boodschap te sturen uit je eigen naam of als anonieme aanbidder.

De historie van Valentijnsdag

Valentijnsdag kent een rijke historie. Al in 496 werd Valentijnsdag voor het eerst gevierd. Paus Gelasisus I benoemde destijds 14 februari uit als de dag van de Heilige Valentijn. Deze bischop van Terni (Italië) was enorm betrokken bij armen, ouderen en kwetsbaren in de maatschappij. Zo bracht hij regelmatig een bezoek aan deze doelgroep in de maatschappij en nam hij toen, erg kenmerkend, als extra verrassing en cadeautje een bloemetje mee voor degene die hij bezocht. Deze sociale contacten waren hem erg dierbaar en het oog dat hij altijd had voor zijn medemens getuigde van zijn erg social karakter.

Naast zijn activiteiten en bijdrage voor de maatschappij was hij naar verluid ook erg actief in de bloementuin die bij het klooster hoorde waar hij destijds resideerde. Zijn liefde in de wereld om hem heen uitte ook in groene vingers bij de bischop. Hij was een zeer toegewijde verzorger van de bloemen daar en dat bleef niet onopgemerkt door de mensen. Van heinde en verre kwamen mensen namelijk langs om de tuin met eigen ogen te kunnen zien. Geliefden kregen van de bisschop een mooie bloem als symbool van hun trouw en genegenheid naar elkaar.

Hoe fraai hij zijn leven ook leidde, Sint Valentinus stierf een marteldood in Rome. Sint Valentinus zou namelijk in het geheim jonge stelletjes blijven trouwen, terwijl Claudius II dit wilde verbieden om zijn leger te verbeteren. Getrouwde mannen zouden slechter presteren. Claudius probeerde Valentijn te lokken naar het heidense geloof van de Romeinen, maar daar had Valentijn geen oren naar. Hij weigerde en wilde Claudius eigenlijk ook bekeren tot het Christendom. Die actie werd niet op prijs gesteld en Valentinus werd veroordeeld tot de dood. Voor zijn marteldood zou Valentijn nog de blinde dochter van een cipier hebben geheeld. De sterfdag was op 14 februari. Zijn graf bleef populair bij stelletjes: iedereen wilt zijn zegen over hun toekomstige huwelijk krijgen.

Inspiratie voor Valentijnsdag

De indruk die Sint Valentinus in zijn leven heeft achtergelaten op de mensen gaf de inspiratie en legde de basis voor Valentijnsdag. De feestdag verspreidde zich langzaamaan over Europa en won in het ene land sneller aan populariteit dan in het andere land. Zo is Valentijnsdag in Amerika al jaren een erg populair liefdesfeest. Het wordt er al jarenlang fanatiek gevierd, inclusief de nodige tradities wat betreft kaartjes versturen en cadeautjes uitwisselen. In Nederland won het feest pas in de jaren negentig echt aan populariteit en kreeg het de invulling zoals we het nu kennen.

Een onlosmakelijke verbonden traditie van Valentijnsdag is het versturen van liefdevolle kaarten naar je geliefde of degene die je op het oog hebt. Getekend met je naam of verstuurd als anonieme adoreerde. Deze traditie ontstond in de zeventiende eeuw. Destijds werden de kaarten gemaakt door degene die ze verzond. Ook de versjes en gedichten werden zelf bedacht. De oudste Valentijnskaart die ooit gevonden is, stamt uit omstreeks 1400 en is nu te bekijken in het British Museum. Afgelopen decennia was Valentijnsdag dan ook een zeer populaire feestdag in Engeland.

Zoals hierboven beschreven wordt Valentijnsdag met een aantal eeuwenoude tradities gevierd. Zo worden er kaartjes verstuurd, rozen en andere mooie cadeaus gegeven en kiezen stelletjes er massaal voor om op de dag zelf wat speciaals te organiseren, zoals een etentje of een gezellig uitje. Vanaf de jaren 90 springen winkels maar wat graag commercieel in op de feestdag en maakte het een belangrijke ontwikkeling en opleving door. Begin van de jaren 90 werd Valentijnsdag eigenlijk amper gevierd.

Commercie

Hoewel er eerst scepsis was ten opzichte van winkeliers over de commerciële inslag van Valentijnsdag, waren het juist de kranten die aan de basis van het succes stonden. In het jaar 1990 kwamen namelijk diverse kranten met een speciale Valentijns rubriek. In dit stukje krant kregen mensen de mogelijkheid om heuse amoureuze berichten te plaatsen. Dit sloeg direct aan en er bleken heel wat mensen open te staan voor de feestdag van de liefde. Eén jaar later groeide dat succes door toen er op en rond 14 februari meer dan twee miljoen kaarten en pakketten onderweg waren naar dierbaren in Nederland.

De reden waarom de feestdag in deze periode wel door kon breken in Nederland heeft volgens experts te maken met de welvaart in de maatschappij dat vanaf het einde van de jaren tachtig een flinke groei doormaakte. Waar succes is ook kritiek. Valentijnsdag kreeg door sommige groepen mensen de stempel een materialistisch feest te zijn dat bedacht is door winkeliers om een extra reden in het jaar te hebben om winst te maken.

Voorafgaand aan de feestdag verandert het assortiment van de winkels in een rode bloemen en hartjes zee. Rode rozen, liefdevolle kaartjes, gepersonaliseerde producten en parfums zijn erg populaire cadeaus om te geven op de dag zelf en worden in de dagen voorafgaand aan de feestdag ruimschoots ingeslagen. Commercieel gezien is dit voor winkeliers die deze waren in het assortiment opnemen dan ook een zeer goede en winstgevende feestdag.

Oorspronkelijk werden de cadeaus anoniem naar elkaar gestuurd en was het raden geblazen wie jou stille aanbidder was. Dit bracht een extra stukje magie aan de dag. Tegenwoordig sturen mensen vaak kaartjes met hun naam er onder en wisselen vooral geliefdes cadeautjes met elkaar uit. Scholen maken het mogelijk om een (anonieme) roos naar elkaar te sturen en sommige politieke partijen grijpen deze gelegenheid aan om met een roos publieksstemmen voor zicht te winnen. Valentijnsdag is voor veel bedrijven, winkelier of andere organisatie, een belangrijke reden geworden om klanten te binden. Er wordt dan ook veelvuldig op ingesprongen.

Carnaval 2020

Carnaval is een feestelijke feestdag dat wereldwijd op diverse manieren gevierd wordt. Van oorsprong was Carnaval een Katholiek feest dat drie dagen duurde: van zondag tot en met dinsdag. Vandaag de dag starten de feesten vaak al op vrijdag en is de religieuze inslag bij veel Carnavalsvierders naar de achtergrond gedreven.

De naam carnaval

De naam Carnaval komt uit het Latijn en staat (met de benaming Carne Vale) voor afscheid van het vlees. Carnaval is van oorsprong een feestdag waar eten centraal stond. De dinsdag van Carnaval was namelijk de laatste dag voordat de mensen gingen vasten. Daarom werd op deze dag al het vet opgemaakt dat nog in een woning lag. Nog veder teruggaand in de tijd vierden de Romeinen een feest dat veel lijkt op deze inslag. Deze feestdag heet ‘het feest van de Saturnaliën’, waarbij de inhoud nagenoeg hetzelfde was en eten en drinken de rode draad vormden. Alleen de datum was anders. Het werd namelijk op de zonnewende van 21 december gevierd.

Soorten carnaval

In Nederland kent carnaval vandaag de dag twee soorten: het Rijnlands carnaval in Limburg en Oost Noord-Brabant en het Bourgondische carnaval in de rest van Noord-Brabant, Gelderland en delen van Zeeuws-Vlaanderen. De insteek van het Bourgondische carnaval ligt bij kostuums, eten en het belachelijk maken van elkaar. Het verschil met het Rijnlands carnaval ontstond door de armoede die nog lange tijd was in deze regio. De kostuums zijn in tegenstelling tot die van de feestvierders in Rijnland dan ook eenvoudiger te noemen. Een belangrijke kenmerk van de Bourgondische variant van carnaval is dat de plaatsnamen veranderen. Den Bosch heet bijvoorbeeld Oeteldonk, Breda heet Kielegat en Bergen op Zoom Krabbengat.

De insteek van het Rijnlands carnaval kent drie bekende kleuren: geel, groen en rood en bevat heel wat tradities die nog uit de Duitse variant van carnaval herleid kunnen worden. Daarnaast staat het Rijnlandse carnaval bekend om de fanatieke carnavalsverenigingen. Het Rijnlands Carnaval kenmerkt zich door elke vereniging die een eigen Prins en Raad van Elf heeft, maar ook zijn eigen praalwagen voor de optocht maakt en eigen feesten organiseren. Daarnaast worden kostuums zeer serieus genomen en wordt daar veel tijd, geld en aandacht aan besteed voorafgaand aan de carnaval. Naast de kostuums wordt de outfit afgemaakt met schmnink. Dit is een erg belangrijk onderdeel in het Rijnlands carnaval. Voorafgaand aan carnaval vinden er al diverse Carnavalsbals plaats, waar al flink gefeest wordt voorafgaand aan de carnaval.

Naast de vele verschillen tussen het Bourgonisch en het Rijnlands carnaval, zijn er ook een hele hoop overeenkomsten. Denkende aan 11 november, de sleuteloverdracht, carnavalsoptochten, een prins en gevolg, dialecten en verschillende dweilorkesten die flink aanwezig zijn gedurende de dagen.

Wanneer is carnaval?

Carnaval begint in Nederland eigenlijk al op 11 november in het jaar voorafgaand aan carnaval. 11 is het gekke getal. Van oudsher is het een nummer dat gelinkt is aan dwazen en narren. Elf heeft een grote connectie met carnaval. Niet alleen is de 11e van de 11e de officiële aftrap voor Carnaval, het komt ook terug in de Raad van Elf, de start van activiteiten rond carnaval die 11 minuten over het hele of half uur beginnen en jubilea die om de elf jaar plaatsvinden.

Op de “11e van de 11e” wordt dan ook de officiële aftrap voor het feest gegeven. Op 11 november wordt de raad van 11 gekozen en wordt Prins Carnaval gekozen en gekroond. Prins Carnaval is een ceremoniemeester die in de periode voor carnaval een belangrijke rol inneemt in een stad of dorp of carnavalsvereniging. Vaak wordt er een markant persoon gekozen die in het verleden ook actief is geweest in het lokale carnaval. Elke plaats of vereniging kiest zijn eigen prins. Tot aan de bekendmaking is dit het grootste geheim van de regio. Elke Prins wordt ondersteund door de Raad van Elf. Naast de Raad zijn er rollen weggelegd voor een Prinses, Hofnar, Minister, Adjudanten, Hofdames of een Page. In Limburg wordt er jaarlijks een nieuwe prins gekozen, in het Bourgondische carnaval kan het zijn dat een prins meerdere jaren de taak vervuld.

Plechtigheden

Voorafgaand aan carnaval zijn er vaak vele officiële plechtigheden, zoals de sleuteloverdracht. Dit is een officiële plechtigheid waarbij het bestuur van een stad Prins Carnaval de sleutel van de stad overhandigd. Dit kan een grote houten sleutel zijn of een ander sleuteltje. Het gaat vandaag de dag vooral om de symbolische waarde. De sleuteloverdracht vindt vaak op zaterdag of zondag voor carnaval plaats. Op rituele wijze krijgen zij de macht over de regio waar zij prins van zijn. Het is het startschot om met hun onderdanen (de carnavalsvierders) te feesten in hun narrenrijk. In de drie dagen van carnaval feesten zij uitgedost in kostuums door de straten en in de cafés van het dorp. Het centrum is ondergedompeld in een feeststemming die gemaskeerd wordt door maskers, serpentines en carnavalsdeuntjes. Het kostuum van de prins kan overigens variëren per stad, maar wordt bovenal gekenmerkt door de fazantenveren bovenop zijn hoed.

Carnavalsoptochten

Op één van de drie dagen vindt er een grote optocht plaats, waarin alle carnavalsvereniging met hun wagens kunnen laten zien waar ze het afgelopen jaar aan gewerkt hebben. Dit wordt ook wel als de zegetocht van de Prins gezien. Na carnaval wordt de sleutel ook weer teruggebracht. Soms is dit op dinsdagavond om 23:11 uur. Soms is dit op Aswoensdag. De dag waarop het dagelijks leven weer zijn intrede doet en de carnavalsvierders de resten van carnaval opruimen en terugkijken op een mooi feestweekend.

Het feest is door de jaren heen flink veranderd. De Middeleeuwse vieringen van Carnaval ontstonden in Italië bij het Venetiaanse Carnaval, waar het Carnavale met haar optocht en gemaskerd bal jaarlijks veel publiek trok. Van daaruit verspreide het feest uit over de rest van Europa. Via Spanje en Frankrijk kwam he in Nederland terecht. Voor aanvang van de vastentijd werd er nog een keer flink feest gevierd. Vastentijd staat voor de veertig dagen voor Pasen. Van oudsher aten Christenen in deze periode geen vlees meer en was carnaval het moment om afscheid te nemen van dit luxe goed.

Tradities zoals de machtsoverdracht via de sleuteloverdracht, het verkleden en manier van feestvieren blijven al eeuwenoud in stand. Van oudsher was de sleuteloverdracht het moment waarop de sociale orde werd omgedraaid. De arme bevolking kwam dan aan de macht en mocht de draak steken met de adel van die regio. Vandaag de dag wordt dit via tonproaten in het Bourgondische carnaval en via buutereednen in het Rijnlandse carnaval nog jaarlijks gedaan door sprekers die op dat moment de draak steken met het hedendaagse bestuur.

Lente-Equinox 2020

De denkbeeldige as, waarom de aarde in 24 uur een omwenteling maakt, loopt door de noord- en de zuidpool. Deze as staat een beetje schuin ten opzichte van het vlak waarin de aarde om de zon draait. Op het noordelijk halfrond staat in de winter de pool van de zon af, in de zomer staat deze juist naar de zon toe.

Deze kanteling van de aarde ten opzichte van de zon zorgt bij ons voor de vier seizoenen. Het is ook de reden dat in de winter de nachten langer zijn en in de zomer de nachten korter zijn. De kortste dag wordt ook wel midwinter genoemd en valt op het noordelijk halfrond jaarlijks op of rond 21 december. De langste dag, midzomer, valt op of rond 21 juni. Deze dagen worden ook wel zonnewendes genoemd.Tussen de zonnewendes bevindt zich de equinox, ook wel nachtevening genoemd. Deze naam duidt erop dat de dag en de nacht op deze dag ongeveer even lang duren.

Tijdens de lente-equinox gaat de zon door het lentepunt. Dit is een punt waar de evenaar de ecliptica (het vlak waarin de aarde om de zon draait) kruist. Wanneer dit precies plaatsvindt varieert jaarlijks enigszins. Daardoor kan de lente-equinox plaatsvinden tussen 18 en 22 maart. De komende jaren valt de lente-equinox op 20 maart. Op het zuidelijk halfrond is dan juist de herfst-equinox, de zomer is daar dan voorbij en de dagen worden steeds korter.

Bouwkunde en de zonnestand

Aan een aantal historische bouwwerken is te zien dat er al geruime tijd betekenis wordt gehecht aan de stand van de zon. Het is niet altijd op te maken of dit uitsluitend is om de datum te bepalen of dat er ook een culturele of spirituele betekenis aan werd verbonden. Waarschijnlijk het bekendste voorbeeld in Europa is Stonehenge. Dit is een cirkel van enorme, recht opstaande stenen in het zuiden van Engeland. Stonehenge is in fasen gebouwd, de eerste stenen zijn ongeveer 3000 jaar voor gewone tijd opgericht. Er zijn aanwijzingen dat daarvoor op dezelfde locatie een monument was met houten palen. Het is onduidelijk waar Stonehenge precies voor werd gebruikt, wel hebben opgravingen laten zien dat er een as loopt die aansluit op de zomerzonnewende.Hoewel Stonehenge dus niet zozeer op de lente-equinox is gericht, zijn er wel degelijk gebouwen waarbij dit wel het geval is. Een voorbeeld dat van een bouwwerk dat ook binnen Europa ligt, zijn de Mnajdra tempels op Malta. Deze tempels zijn ongeveer 3500 jaar voor gewone tijd gebouwd. Ook hier is niet helemaal te achterhalen waarvoor de gebouwen precies zijn gebruikt, ze zijn waarschijnlijk onderdeel geweest van een veel groter complex van bouwwerken. De laagst gelegen tempel is waarschijnlijk een gebouw geweest dat werd gebruikt om de datum te bepalen; door de afmetingen lijkt het precies afgestemd op de equinoxen en zonnewendes. Tijdens te lente-equinox schijnt de zon tijdens zonsopkomst precies door de ingang van deze tempel naar binnen waardoor er licht valt op een klein altaar dat binnen staat.

Buiten Europa zijn eveneens bouwwerken te vinden die op een zonnewende of de equinox zijn afgestemd. Een voorbeeld is El Castillo in Mexico. Dit is een tempel in de vorm van een trappenpiramide en is rond 1000 gewone tijd is gebouwd. Precies rondom de lente- en de herfst-equinox is hier een bijzonder schouwspel zichtbaar. Op deze dagen valt het licht zo op het bouwwerk dat het lijkt alsof een enorme slang de trap afkomt. Ook hier is niet met zekerheid vast te stellen dat het de bedoeling was van de bouwers, maar het feit dat dit verschijnsel juist op deze data zichtbaar is, is in ieder geval opmerkelijk te noemen.

Viering van de lente-equinox

In het wicca geloof is de viering van de lente-equinox nog steeds zeer gebruikelijk. Wicca staat dicht bij de “heidense” tradities waarin veel belang wordt gehecht aan de stand van de zon en de maan. Verwonderlijk is dat niet, omdat dit de hemellichamen zijn die duidelijk een directe invloed op het leven op aarde hebben. De stand van de zon en de maan ten opzichte van de aarde bepalen immers dag en nacht, de seizoenen en de getijden. Bij de beoefening van wicca wordt daarom aandacht besteed aan de volle maan door middel van zogeheten esbatvieringen. Wat betreft de stand van de zon, worden vier momenten in het jaar gevierd: de lente-equinox, midzomer, de herfst-equinox en midwinter.

De viering van de lente-equinox wordt in wicca ook wel Ostara genoemd. Beda, de kroniekschrijver in de 8ste eeuw dacht dat deze naam verwees naar een Eostre, de Germaanse Godin van de lente. Hiervoor is echter geen sluitend bewijs gevonden. Tijdens Ostara werd de terugkeer van de lente gevierd: de dagen worden warmer, de aarde wordt weer vruchtbaar. Het wordt gezien als een dag van balans. Een evenwicht tussen midwinter en midzomer, waarbij de dagen en de nachten ruwweg even lang zijn.

Symbolen van de lente

Symbolen die bij de viering gebruikt worden zijn eieren, bloemen en hazen. De symbolen passen goed bij de lente. Eieren zijn een symbool voor de terugkerende vruchtbaarheid en bloemen ontluiken in de lente. Normaal gesproken zijn hazen weinig zichtbaar, omdat ze vooral in de nacht tevoorschijn komen. Echter rond de lente-equinox worden jonge haasjes geboren en wordt er voor een tweede keer gepaard, waardoor de hazen ineens veel vaker overdag zichtbaar zijn.

Pasen

Het is niet toevallig dat de viering van Pasen overeenkomsten vertoont met Ostara. Bijvoorbeeld het Engelse Easter en het Duitse Ostern is van Ostara afgeleid. Ook symbolen zoals paaseieren en de paashaas, komen nog voort uit het “heidense” Ostara. Tijdens te kerstening (het christelijk worden) van Germaanse en Keltische gebieden, is een vermenging opgetreden van elementen uit de al bestaande tradities en de daarin gebruikte symboliek met de christelijke viering. Een beoefenaar van wicca zal tijdens Ostara door middel van rituelen aandacht geven aan bijvoorbeeld de zonsopkomst, de terugkerende warmte en de vruchtbaarheid van de bodem. Dit kan bijvoorbeeld zelf wat te zaaien, door blootsvoets in de natuur te zijn, bloemen op een altaar te zetten, enzovoort. Daarnaast zijn er tijdens de lente-equinox “heidense” bijeenkomsten om deze te vieren. Een bekend voorbeeld is de viering die plaatsvindt in Stonehenge. Normaal gesproken is Stonehenge beperkt open voor publiek, maar tijdens Ostara kunnen bezoekers al voor zonsopkomst bijeenkomen. Bij deze viering staat men samen in een cirkel terwijl de zon opkomt. Er wordt ook gezongen en een siroop van onder andere paardenbloesem gedronken.