Lente-Equinox 2019

Lente-equinox

De denkbeeldige as, waarom de aarde in 24 uur een omwenteling maakt, loopt door de noord- en de zuidpool. Deze as staat een beetje schuin ten opzichte van het vlak waarin de aarde om de zon draait. Op het noordelijk halfrond staat in de winter de pool van de zon af, in de zomer staat deze juist naar de zon toe.

Deze kanteling van de aarde ten opzichte van de zon zorgt bij ons voor de vier seizoenen. Het is ook de reden dat in de winter de nachten langer zijn en in de zomer de nachten korter zijn. De kortste dag wordt ook wel midwinter genoemd en valt op het noordelijk halfrond jaarlijks op of rond 21 december. De langste dag, midzomer, valt op of rond 21 juni. Deze dagen worden ook wel zonnewendes genoemd.Tussen de zonnewendes bevindt zich de equinox, ook wel nachtevening genoemd. Deze naam duidt erop dat de dag en de nacht op deze dag ongeveer even lang duren.

Tijdens de lente-equinox gaat de zon door het lentepunt. Dit is een punt waar de evenaar de ecliptica (het vlak waarin de aarde om de zon draait) kruist. Wanneer dit precies plaatsvindt varieert jaarlijks enigszins. Daardoor kan de lente-equinox plaatsvinden tussen 18 en 22 maart. De komende jaren valt de lente-equinox op 20 maart. Op het zuidelijk halfrond is dan juist de herfst-equinox, de zomer is daar dan voorbij en de dagen worden steeds korter.

Bouwkunde en de zonnestand

Aan een aantal historische bouwwerken is te zien dat er al geruime tijd betekenis wordt gehecht aan de stand van de zon. Het is niet altijd op te maken of dit uitsluitend is om de datum te bepalen of dat er ook een culturele of spirituele betekenis aan werd verbonden. Waarschijnlijk het bekendste voorbeeld in Europa is Stonehenge. Dit is een cirkel van enorme, recht opstaande stenen in het zuiden van Engeland. Stonehenge is in fasen gebouwd, de eerste stenen zijn ongeveer 3000 jaar voor gewone tijd opgericht. Er zijn aanwijzingen dat daarvoor op dezelfde locatie een monument was met houten palen. Het is onduidelijk waar Stonehenge precies voor werd gebruikt, wel hebben opgravingen laten zien dat er een as loopt die aansluit op de zomerzonnewende.Hoewel Stonehenge dus niet zozeer op de lente-equinox is gericht, zijn er wel degelijk gebouwen waarbij dit wel het geval is. Een voorbeeld dat van een bouwwerk dat ook binnen Europa ligt, zijn de Mnajdra tempels op Malta. Deze tempels zijn ongeveer 3500 jaar voor gewone tijd gebouwd. Ook hier is niet helemaal te achterhalen waarvoor de gebouwen precies zijn gebruikt, ze zijn waarschijnlijk onderdeel geweest van een veel groter complex van bouwwerken. De laagst gelegen tempel is waarschijnlijk een gebouw geweest dat werd gebruikt om de datum te bepalen; door de afmetingen lijkt het precies afgestemd op de equinoxen en zonnewendes. Tijdens te lente-equinox schijnt de zon tijdens zonsopkomst precies door de ingang van deze tempel naar binnen waardoor er licht valt op een klein altaar dat binnen staat.

Buiten Europa zijn eveneens bouwwerken te vinden die op een zonnewende of de equinox zijn afgestemd. Een voorbeeld is El Castillo in Mexico. Dit is een tempel in de vorm van een trappenpiramide en is rond 1000 gewone tijd is gebouwd. Precies rondom de lente- en de herfst-equinox is hier een bijzonder schouwspel zichtbaar. Op deze dagen valt het licht zo op het bouwwerk dat het lijkt alsof een enorme slang de trap afkomt. Ook hier is niet met zekerheid vast te stellen dat het de bedoeling was van de bouwers, maar het feit dat dit verschijnsel juist op deze data zichtbaar is, is in ieder geval opmerkelijk te noemen.

Viering van de lente-equinox

In het wicca geloof is de viering van de lente-equinox nog steeds zeer gebruikelijk. Wicca staat dicht bij de “heidense” tradities waarin veel belang wordt gehecht aan de stand van de zon en de maan. Verwonderlijk is dat niet, omdat dit de hemellichamen zijn die duidelijk een directe invloed op het leven op aarde hebben. De stand van de zon en de maan ten opzichte van de aarde bepalen immers dag en nacht, de seizoenen en de getijden. Bij de beoefening van wicca wordt daarom aandacht besteed aan de volle maan door middel van zogeheten esbatvieringen. Wat betreft de stand van de zon, worden vier momenten in het jaar gevierd: de lente-equinox, midzomer, de herfst-equinox en midwinter.
De viering van de lente-equinox wordt in wicca ook wel Ostara genoemd. Beda, de kroniekschrijver in de 8ste eeuw dacht dat deze naam verwees naar een Eostre, de Germaanse Godin van de lente. Hiervoor is echter geen sluitend bewijs gevonden. Tijdens Ostara werd de terugkeer van de lente gevierd: de dagen worden warmer, de aarde wordt weer vruchtbaar. Het wordt gezien als een dag van balans. Een evenwicht tussen midwinter en midzomer, waarbij de dagen en de nachten ruwweg even lang zijn.
Symbolen die bij de viering gebruikt worden zijn eieren, bloemen en hazen. De symbolen passen goed bij de lente. Eieren zijn een symbool voor de terugkerende vruchtbaarheid en bloemen ontluiken in de lente. Normaal gesproken zijn hazen weinig zichtbaar, omdat ze vooral in de nacht tevoorschijn komen. Echter rond de lente-equinox worden jonge haasjes geboren en wordt er voor een tweede keer gepaard, waardoor de hazen ineens veel vaker overdag zichtbaar zijn.
Het is niet toevallig dat de viering van Pasen overeenkomsten vertoont met Ostara. Bijvoorbeeld het Engelse Easter en het Duitse Ostern is van Ostara afgeleid. Ook symbolen zoals paaseieren en de paashaas, komen nog voort uit het “heidense” Ostara. Tijdens te kerstening (het christelijk worden) van Germaanse en Keltische gebieden, is een vermenging opgetreden van elementen uit de al bestaande tradities en de daarin gebruikte symboliek met de christelijke viering.
Een beoefenaar van wicca zal tijdens Ostara door middel van rituelen aandacht geven aan bijvoorbeeld de zonsopkomst, de terugkerende warmte en de vruchtbaarheid van de bodem. Dit kan bijvoorbeeld zelf wat te zaaien, door blootsvoets in de natuur te zijn, bloemen op een altaar te zetten, enzovoort. Daarnaast zijn er tijdens de lente-equinox “heidense” bijeenkomsten om deze te vieren. Een bekend voorbeeld is de viering die plaatsvindt in Stonehenge. Normaal gesproken is Stonehenge beperkt open voor publiek, maar tijdens Ostara kunnen bezoekers al voor zonsopkomst bijeenkomen. Bij deze viering staat men samen in een cirkel terwijl de zon opkomt. Er wordt ook gezongen en een siroop van onder andere paardenbloesem gedronken.

Zomertijd 2019

Zomertijd

Vanaf de laatste zondag van maart tot aan de laatste zondag van oktober is het de tijd van de zomer en gaat heel Nederland massaal naar buiten om te genieten van de warmte van de zon en de gezelligheid van de medemens. Na een lange winterslaap vol regen, sneeuw en kou zijn we wel toe aan wat gezellige activiteiten in de bloei en glorie van de levendige natuur buiten de deur. De zomertijd zit dan ook vol met feesten, zoals festivals en concerten, maar ook is het de tijd voor een dagje uit met het gezin en het bezoeken van leuke evenementen door heel Nederland. Voor iedereen is er wel iets om van te genieten in de zomertijd.

Gouden tips voor de zomertijd

De overgang van winter- naar zomertijd betekent naast een uurtje slaap minder ook dat je biologische klok een beetje in de war raakt. Sommige mensen hebben er weinig last van, maar er is niks mis met een beetje voorbereidend werk om goed de zomer in te gaan.

Ga mee in het nieuwe ritme

Je lichaam laten wennen aan de nieuwe veranderingen in tijd gaat het makkelijkst door meteen mee te bewegen met deze nieuwe tijd. Neem in de avond een uurtje slaap extra om in de ochtend het uurtje slaap minder te kunnen opvangen.

Daglicht en nachtlicht

Zoek in de ochtend meteen het daglicht op en ga bijvoorbeeld even naar buiten. Doe yoga in de achtertuin of maak een ochtendwandeling tijdens de zonsopgang. Wanneer de zon ondergaat, is het juist belangrijk om te wennen aan het donker. Zet geen felle lampen aan en laat je lichaam zich klaar maken voor een goede nachtrust.

Zorg voor voldoende slaap

Als het in de avond langer licht is, is het verleidelijk ook langer op te blijven. Echter is het wel van belang om te zorgen voor een goede nachtrust. Drink een kopje groene thee en eet wat koolhydraten voor je naar bed gaat om makkelijk in slaap te kunnen vallen. Houd daarnaast een nachtrust van ongeveer 7 tot 9 uur aan om het lichaam goed te kunnen laten herstellen.

De gele lente in bloei

Wanneer de bloemetjes in bloei gaan en de bijtjes weer tevoorschijn komen, is het tijd voor Pasen. Door heel Nederland wordt dan gezocht naar goed verstopte chocolade eitjes met rieten mandjes. Dit kan natuurlijk in je eigen achtertuin met de hele familie, maar je kunt bijvoorbeeld ook met het gezin naar Het Amsterdamse Bos. Hier worden jaarlijks paaseieren gezocht door kinderen van 2 tot en met 7 en dit wordt georganiseerd door Natuur is een feest. Bij Boerderij de Boerinn is er een Lenteboerderij waarbij kinderen allerlei activiteiten kunnen doen zoals kanoën, eieren schilderen en natuurlijk spelen met de dieren op de boerderij. Veel evenementenparken zijn daarnaast geopend op Pasen met speciale programma’s om kinderen de dag van hun leven te bezorgen en daarnaast ouders te plezieren met een leuk dagje uit.

De verjaardag van de Koning vieren

27 april blaast de koning ieder jaar de kaarsjes uit, vanwege het vieren van zijn geboortedag. Heel Nederland viert dit met hem mee. De koning bezoekt elk jaar weer een andere grote stad om te genieten van de leukste voorstellingen, activiteiten en versieringen ter ere van zijn verjaardag. Het is natuurlijk leuk om met de koning deze stad te bezoeken, maar ook dichtbij huis wordt van alles georganiseerd. Vaak worden er rommelmarktjes gegeven en activiteiten voor de kleine kinderen. Voor de tieners en pubers (en alle andere volwassenen) zijn er in heel veel grote steden festivals te bezoeken om in het oranje te juichen voor de koning.

Kingsland in Amsterdam

Een van de grootste evenementen op Koningsdag vindt plaats in de grootste stad van Nederland en tevens onze hoofdstad, Amsterdam. Kingsland in de RAI wordt door miljoenen mensen bezocht en hier hebben onder meer Sunnery James, Bizzy en Broederliefde opgetreden.

Supersized Kingsday in Eindhoven

“Supersized it is”, want dit festival in Eindhoven heeft maar liefst 9 podiums om mensen te voorzien van de leukste muziek. Het gaat hier om harde muziekstijlen zoals hardcore, freestyle en uptempo. Het festival wordt georganiseerd op strandpark Aquabest en de line-up is gigantisch om mensen de hele dag te kunnen voorzien van de leukste muziek en feestsfeer.

Kingdance in Zwolle

Ook kun je afrijzen naar Overijssel om Kingdance in Zwolle te bezoeken. Dit festival vindt plaats op het evenemententerrein Grote Voort en biedt de leukste urban-house en hardstyle muziek. Onder andere LNY TNZ, Tony Junior en Josylvio hebben hier opgetreden.

Het vieren van een begin

Op de vijftigste dag na Pasen is het Pinksteren, wat ook in de naam is verwerkt. Veel landen vieren vanuit kerkelijke gedachte enkel nog Kerst en Pasen, maar in Nederland heeft Pinksteren nog wel een voet in de aarde. Met Pinksteren begon de christelijke kerk en op de Tweede Pinksterdag volgt een uitgebreid feest om dit begin te kunnen vieren. Tegenwoordig wordt deze zomerdag vooral gevierd om het feit dat men vrij is van school en werk en er lekker op uit kan gaan met het gezin of met vrienden.

Openluchttheater in het Vondelpark

Wederom is er in onze hoofdstad van alles te beleven tijdens een feestdag. Eerste en Tweede Pinksterdag kun je terecht bij het gratis Openluchttheater in het Vondelpark in Amsterdam. Er wordt gezorgd voor dans, cabaret, films, theater en veel muziek. Dit varieert van klassiek tot pop en is voor heel veel mensen de kans om iets leuks te doen, zonder er veel geld voor uit te geven.

Rrrollend Foodtruck Festival in het Museumpark

In Rotterdam wordt jaarlijks een foodtruck festival gegeven, waar je met een rommelende maag van de heerlijkste lekkernijen kan genieten. Het festival biedt vooral een diversiteit aan eten, maar zorgt daarnaast ook voor leuke bandjes en dj’s om de mensen van muziek te voorzien tijdens een hapje eten.

Klein New Orleans in Utrecht

In het midden van het land, in Utrecht, wordt een muzikaal feest gegeven in een kleine versie van New Orleans, de bruisende stad in het zuiden van de Verenigde Staten en de plek van jazz, blues en lekker eten. Dit wordt ook allemaal in Utrecht geboden op de Breedstraat, wat voor iedereen toegankelijk is.

De geldverdeling van Nederland

Ook niet onbelangrijk is de verdeling van ons kapitaal als land, wat op Prinsjesdag bekend wordt gemaakt door de minister van Financiën. Dit vindt plaats op de 3e dinsdag van september en geeft het begin van een nieuw werkjaar van de regering aan. Ook voor de Nederlandse burger zijn de cijfers belangrijk.

Blijk van waardering voor het dierenrijk

Als laatste feestdag in de zomertijd, vieren we de nationale Dierendag. Op deze dag kunnen we onze ruim 33 miljoen huisdieren wat extra liefde geven en onze blijk van waardering tonen. Heb je geen huisdier? Bezoek dan een kinderboerderij en knuffel met de geitjes of verwen een paard met het borstelen en kammen van zijn vacht. Ook kun je bij de dierenbescherming bij 1 van hun opvangcentra een huisdier adopteren. Dierendag is zelfs in het leven geroepen door de dierenbescherming om aandacht te wekken voor het welzijn van dieren. Zowel een feestdag als een moment om goed na te denken wat jij kunt doen voor een betere wereld.

Wintertijd 2019

In de Europese Unie is de afspraak gemaakt dat de klok op de laatste zondag van maart één uur vooruit gaat (zomertijd) en op de laatste zondag van oktober één uur achteruit (wintertijd). We volgen de zomertijd gedurende een langere periode per jaar, namelijk zeven maanden. Toch is niet de zomertijd maar de wintertijd onze normale, oorspronkelijke tijd. De wintertijd duurt vijf maanden.

Mensen hebben allerlei ezelsbruggetjes bedacht om zich aan te passen aan deze tweejaarlijkse verschuivingen, bijvoorbeeld: “korte broeken, korter slapen” (zomertijd) en “lange broeken, langer slapen” (wintertijd).

Permanente zomertijd of wintertijd?

De Europese Commissie wil af van deze omschakeling tussen winter- en zomertijd. Het Europese Parlement gaat akkoord met de afschaffing en wil dit in 2021 doorvoeren. De EU-landen kunnen en mogen zelf beslissen of ze kiezen voor een permanente zomertijd of een permanente wintertijd.

Wat kiest Nederland?

Kiezen Nederlanders voor een permanente zomertijd of een permanente wintertijd? Vraag het aan de mensen op straat en je krijgt waarschijnlijk te horen dat de zomertijd de voorkeur heeft. En dat is niet zo vreemd. We associëren de zomertijd met de zon en lange zomeravonden op een fijn terrasje met een biertje of een glaasje rosé binnen handbereik. Vraag het aan deskundigen en je hoort een ander geluid. De wintertijd is gunstiger voor onze nachtrust en onze gezondheid.

Veel mensen (zelfs politici) maken de fout dat avondmensen goed zouden gedijen bij de permanente zomertijd. Een groot nadeel van de zomertijd in de wintermaanden is dat het dan ´s ochtends pas later licht wordt. De werkdag begint voor veel mensen op een vrij vroeg tijdstip en ze moeten dan in het pikdonker hun warme bed uit terwijl het eigenlijk, voor hun gevoel, nog nacht is. Bedenk dat de keuze voor zomertijd in de winter simpelweg wil zeggen dat we dan vier lange maanden per jaar de zon pas ná half negen ´s ochtends zien opgaan. In hartje winter (kortste dag: 21 december) zou het pas om kwart voor tien ´s ochtends licht worden. Hoe vreemd zou dat zijn? Over licht gesproken. In de avond hebben we dan inderdaad een uur langer licht maar dat zal tot gevolg hebben dat we later willen gaan slapen. Avondmensen vooral. Maar die moeten dan dus wél de volgende ochtend “midden in de nacht” opstaan. Het negatieve gevolg ligt voor de hand. Er zal een enorm slaaptekort ontstaan bij deze mensen. Het belang van slaap mag niet onderschat worden. Een goede nachtrust is belangrijk voor ons geheugen en immuunsysteem. Verstoorde slaap resulteert in een afnemend concentratievermogen. Door slaapgebrek kunnen depressies toenemen. Een gezond dag- en nachtritme blijkt essentieel te zijn.

Een belangrijk bijkomend voordeel van het winteruur is dat er minder verkeersongevallen plaatsvinden in de ochtend. Dit komt omdat het vroeger licht wordt en het zicht dus beter is. Vastgesteld is dat er na de jaarlijkse omschakeling naar de zomertijd steeds een tijdelijke stijging is van verkeersongelukken in de ochtendspits: mensen moeten eerder hun bed uit, het is nog donker en hun bioritme is verstoord.

Wat heeft onze biologische klok hiermee te maken?

Iedereen heeft een biologische klok. Die klok bevindt zich in onze hersenen en is niet meer dan een groepje cellen. Als je weleens een verre vliegreis hebt gemaakt, heb je ondervonden dat je die klok ook inderdaad hebt. Een jetlag veroorzaakt vermoeidheid, hongergevoelens op vreemde tijdstippen en gebrekkig welbevinden in het algemeen. Wat is er dan precies aan de hand met je bioklok? Op de plaats van bestemming is je slaap- en waakritme uit fase met de licht-donker cyclus.

Onder normale omstandigheden zorgt onze biologische klok voor het goed functioneren van onze fysiologie, onze stofwisseling en ons slaap- en waakritme. De bioklok loopt alleen niet precies 24 uur. Bij de één tikt de klok sneller dan bij de ander. Bij veel mensen kan dat oplopen tot 25 uur. De biologische klok moet iedere dag bijgesteld worden en dat doen we door middel van ochtendlicht. Bedenk dat er ochtend- en avondmensen bestaan. Van nature staan ochtendmensen gemakkelijk vroeg op en gaan op tijd naar bed. Avondmensen gaan later slapen en worden doordeweeks gedwongen op te staan door de wekker terwijl hun lichaam daar van nature nog niet klaar voor is. Het wordt ook wel een “sociale jetlag” genoemd. Met andere woorden: avondmensen leven uit fase met hun natuurlijke bioklok. Wie uit fase leeft met zijn of haar biologische klok heeft een verhoogd risico op aandoeningen als diabetes type 2, hart- en vaatziekten en metabole aandoeningen. Dit is gebleken uit wetenschappelijk onderzoek bij proefdieren maar ook bij mensen. Veel Europese wetenschappers zijn dan ook voor de invoering van de permanente wintertijd en tegen invoering van de permanente zomertijd.

Hebben avondmensen tijdens de normale wintertijd al last van dat moeilijke opstaan in de ochtenden, bedenk dan hoe het zal zijn als zij moeten leven met een permanente zomertijd waarbij ze iedere dag van het jaar een uur eerder moeten opstaan ten opzichte van de licht-donker cyclus. Hun biologische klok schuift niet mee met de licht-donker cyclus. Daardoor ontstaat dat enorme slaaptekort met alle consequenties van dien. De slaap die deze avondmensen door de week te kort komen, zullen ze waarschijnlijk in het weekend proberen in te halen. Deze verschuivende activiteiten ten opzichte van hun natuurlijke, interne klok zijn risicofactoren voor de ontwikkeling van, reeds genoemde, aandoeningen.

Gezien het bestaan van een bioritme zou een permanente switch naar de zomertijd funest zijn. De keuze voor een permanente wintertijd zou zeker beter zijn voor de avondmens. Het houdt in dat het in de ochtenden dan eerder licht is. Uit biologisch oogpunt is het gunstig als we gelijk na het ontwaken en opstaan licht hebben om ons heen. Zo functioneren we beter. Onze ogen zijn erg belangrijk voor onze interne bioklok. Zij zorgen dat de lichtsignalen contact maken met ons brein en dat de biologische klok niet uit de pas gaat lopen met de wisseling van dag en nacht. De eerste daguren zijn we ook gevoeliger voor licht. Meer licht in de ochtend houdt in dat we ´s nachts beter zullen slapen. Als we in de avond langer licht om ons heen hebben, zullen we meer moeite hebben met inslapen. In dit laatste geval zal ons lichaam namelijk later starten met de aanmaak van melatonine. Dit is het hormoon dat slaperigheid opwekt.

Rusland: een testcase

Rusland heeft al mogen ervaren hoe het is om te leven met een permanente zomertijd. In 2011 zijn zij gestart met een permanente zomertijd om pas na drie jaar om te schakelen naar de wintertijd. In die drie jaar tijd werd duidelijk dat het fenomeen van de sociale jetlag (de problemen die avondmensen ervaren met het moeizame, gedwongen wakker worden op de doordeweekse ochtenden en het slaaptekort) inderdaad resulteert in een verhoogd risico op het krijgen van psychische en lichamelijke aandoeningen. Na het omschakelen naar de wintertijd bleken deze problemen af te nemen en verbeterde de alledaagse leefsituatie.

Waarom is er ooit gekozen voor een zomertijd?

Als de wintertijd te prefereren is, waarom bestaat er dan een zomertijd? Een andere naam voor wintertijd is Midden-Europese Tijd (MET) of Central European Time (CET). De meeste Europese landen vallen in deze tijdzone. De zomertijd heeft als internationale naam: Daylight Saving Time (DST). In 1977 is deze zomertijd ingevoerd als reactie op de oliecrisis van 1973. Door de klok een uur vooruit te schuiven, zouden we beter en langer gebruik kunnen maken van het daglicht aan het einde van de dag. Hiermee zouden we dan minder elektrische verlichting gebruiken en kunnen bezuinigen op ons energieverbruik. In tijden van energieschaarste zou deze zomertijd uitkomst kunnen bieden. Inmiddels twijfelt men aan dat energiebesparende effect. Het blijkt niet eenvoudig te zijn om duidelijke conclusies te trekken omdat ons energieverbruik afhankelijk is van vele factoren.

Conclusie

Waarschijnlijk zal de tweejaarlijkse schakeling tussen winter- en zomertijd in 2021 afgelopen zijn. EU-lidstaten mogen zelf kiezen voor een permanente winter- of zomertijd. Er bestaan meerdere Europese landen die een voorkeur lijken te hebben voor een permanente zomertijd. Ook zijn er vele Europese deskundigen die juist aandringen op het invoeren van een permanente wintertijd. Een permanente wintertijd is gezonder voor de mens omdat we dan minder dagen per jaar in het pikdonker hoeven op te staan. Onze biologische klok heeft ochtendlicht nodig. Als we zoveel mogelijk kunnen leven met het ritme van onze natuurlijke klok, zal dat gunstiger zijn voor onze gezondheid.

Vaderdag 2019

Datum: derde zondag van juni (Nederland); wereldwijd op diverse andere data
Land / gebied: Nederland / heel de wereld

Wereldwijd wordt Vaderdag gevierd om vaders in het zonnetje te zetten. Echter, zoals het in Nederland op de derde zondag van juni wordt gevierd en in België op de tweede zondag van juni, vindt deze feestdag wereldwijd op andere data plaats en is er niet één aan gewezen dag waarop alle landen de feestdag tegelijk vieren. De aanleiding voor het ontstaan van deze feestdag is zo ook per land zeer verschillend.

Vaderdag is een feestdag ter ere van vaders over de hele wereld. Hoewel de inhoud van de dag per land en regio verschilt heeft het wereldwijd één ding gemeen: op deze dag wordt onder andere vaderschap, vaderlijke plichten en de invloed van vaders in de maatschappij geëerd en de vaderrol gevierd door de rest van het gezin.

De geschiedenis en oorsprong van Vaderdag

De oorsprong van Vaderdag ligt in 1909, wanneer het werd voor het eerst werd gevierd door Sonora Smart Dodd. Een vrouw afkomstig uit de staat Washington in Amerika, wilde graag haar vader, William Jackson Smart, eren voor wie hij was en voor wat hij door de jaren heen betekent heeft voor haar en haar familie. William Jackson Smart was namelijk een oorlogsveteraan en vocht destijds mee in de Amerikaanse Burgeroorlog. Als veteraan kreeg hij het echter nog extra voor zijn kiezen. Na de geboorte van hun zesde kind overleed zijn vrouw namelijk in het kraambed. Een zeer verdrietige gebeurtenis die de kracht en doorzettingsvermogen van William door de jaren heen extra zichtbaar maakte voor het gezin. Nadat Anna Jarvis het jaar ervoor Moederdag introduceerde om moeders te eren, kon Sonora niet achterblijven: er moest en zou een dag komen om vaders over de hele wereld te eren om hun kracht, doorzettingsvermogen en betekenis van vaderschap te eren en te vieren.

Vaderdag erkent als officiële feestdag

Dat besluit leidde tot de introductie van de eerste Vaderdag in de geschiedenis op 19 juni 1910 in Spokane (Washington). De feestdag won door de jaren heen aan populariteit, maar was niet direct een doorslaggevend succes en werd dan ook niet direct officieel aangenomen als nationale feestdag. Vanaf 1924 werd de viering van Vaderdag gesteund door toenmalige president Calvin Coolidge. Het Amerikaanse congres wilde het echter nog niet officieel doorvoeren als feestdag, omdat ze de aandacht op deze manier niet op mannen wilden vestigen. Het duurde nog door 1972 voordat Vaderdag een officiële feestdag werd. De feestdag werd in 1972 door president Richard Nixon erkent en geïntroduceerd als officiële feestdag in Amerika.

Vaderdag als religieuze feestdag

Wereldwijd zijn er per regio en land diverse aanleidingen om Vaderdag te vieren. In sommige landen via initiatief van een burger naar aanleiding van het idee van Sonora Smart Dodd of in sommige landen juist naar aanleiding van religie. In Duitsland en Zwitserland wordt Vaderdag bijvoorbeeld op Hemelvaartsdag gevierd: dit is de dag waarop Jezus naar de hemel ging en zich weer bij zijn vader voegde. Daarnaast wordt door sommige landen de feestdag Sint Jozef aangeduid als Vaderdag, omdat Sint Jozef de voedstervader was van Jezus.

Introductie van Vaderdag in Nederland

De introductie van Vaderdag in Nederland was in 1937. Destijds werd de feestdag in oktober gevierd. Zo’n tien jaar later in 1948 werd Vaderdag verplaatst van oktober naar de derde zondag van juni. De Nederlandse Bond van Herenmodedetaillisten sprak af dat de dag verschoven zou worden naar de zesde maand van het jaar. Zij vonden namelijk dat de feestdag in oktober te dichtbij de feestdagen van december, Sinterklaas en Kerst, zou liggen. De ligging midden in het jaar en dichterbij Moederdag, in mei en juni, was wat hen betreft een betere timing om deze speciale feestdag voor vaders te vieren.

Tradities en gebruiken van Vaderdag

Een traditie van Vaderdag in Nederland is het ontbijt op bed. In alle vroegte gaan kinderen ’s ochtends aan de slag om een lekker ontbijt op te kunnen dienen bij hun vader op bed. Vaders mogen uitslapen en worden verrast met een heerlijk vers eitje, jus d’orange of broodjes. Naast een heerlijke start van de dag in de vorm van een uitgebreid ontbijt, worden er dan ook vaak een aantal cadeaus gegeven om de vader flink in het zonnetje te zetten. Ze worden op deze manier bedankt voor wat ze afgelopen jaar weer betekent en gedaan hebben voor hun gezin.

Kleine kinderen maken vaak op de opvang of op school een tekening of knutselwerkje dat ze op de dag geven aan hun vader. Naar mate ze groter worden verschuift het creatieve cadeau idee naar een fysiek cadeautje. Typische Vaderdag cadeaus zijn bijvoorbeeld overhemden, stropdassen, sokken, gadgets, verzorgingsproducten, parfum, scheerapparaten, elektronica, sportaccessoires of lectuur. De laatste jaren hebben gepersonaliseerde cadeaus daarnaast een groot terrein gewonnen. Hierbij kan je denken aan zakfles met naam of mok met foto en de titel “beste papa van de wereld”.

Daarnaast worden andere vaders, zoals de opa’s, in de familie die dag bezocht door middel van een familiebezoek en worden vaders vrijgesteld van huishoudelijke taken. Ze hoeven die dag niks te doen in huis! Kinderen vangen deze taken als cadeau maar al te graag op en wassen bijvoorbeeld de auto, halen een boodschapje of doen iets anders om hun vader te ontlasten en extra in het zonnetje te zetten. De dag wordt echt gezien als een verwendag, waarop de vader mag bepalen wat er bijvoorbeeld wordt gegeten en wordt gedaan aan activiteiten op zo’n dag. De commercie van Vaderdag maakt de opties eindeloos om vaders in de watten te leggen.

Feestdag voor vaders

Vaderdag is de feestdag waarop mannen met een vaderrol in het zonnetje worden gezet. Het gaat hier niet alleen om (biologische) vaders, maar eigenlijk om alle mannen met een inspirerende vaderrol en die als vader voor iemand zorgt. Denkende aan ooms, stiefvaders en grootvaders die door kinderen en naasten op deze speciale dag in het jaar eens extra verwend worden.

Koningsdag 2019

Datum: 27 april
Regio: Nederland, Aruba, Curacao en Sint Maarten

Koningsdag is een nationale Nederlandse feestdag ter ere van het staatshoofd die sinds 2014 op 27 april plaatsvindt. Koningsdag is echter al heel wat jaren langer een traditie in Nederland en staat bekend als DE feestdag waarop de koning of koningin verjaard en geëerd wordt door het volk. Het hele land staat op deze dag in het teken van de “Oranjes” en viert gezamenlijk feest met diverse uiteenlopende activiteiten.

Wanneer wordt Koningsdag gevierd?

De datum van de dag verschuift normaliter per staatshoofd. Zo werd voorheen Koninginnedag op 30 april gevierd van 1891 tot en met 2013 en stond de feestdag voorheen bekend als Prinsessedag (1885-1890). De dag staat in het teken van de verjaardag van het staatshoofd. De dag werd van koningin Wilhelmina tot en met koningin Beatrix gekroond tot Koninginnedag. 2013 kwam haar zoon Willem-Alexander aan het hoofd en verschoof de dag naar 27 april en veranderde de naam naar Koningsdag. De verschuiving in dagen levert nog jaarlijks hilarische plaatjes van de voorgaande datum op, wanneer toeristen in oude toeristen boekjes lezen dat ze op 30 april gekleed in oranje de Amsterdamse festiviteiten kunnen gaan verkennen.

De geschiedenis van Koninginnedag en Koningsdag

De feestdag vond voor het eerst plaats op 31 augustus 1885. Deze dag werd destijds georganiseerd ter ere van de vijfde verjaardag van prinses Wilhelmina. Het initiatief kwam niet vanuit het Koningshuis of het parlement, maar van de hoofdredacteur J.W.R. Gerlach van het Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad. Hij wilde de nationale eenheid benadrukken. De dag werd georganiseerd in het Utrechtse Oranjepark. In de jaren erna begonnen steeds meer steden deze traditie over te nemen.

In 1891 werd Prinsessedag omgedoopt tot Koninginnedag. Dit door de verdrietige aanleiding van de dood van Koning Willem III in november van dat jaar ervoor. De dag ontpopte zicht tot DE feestdag voor kinderen. Op 31 augustus 1898 werd Wilhelmina op haar achttiende verjaardag gekroond tot koningin. De inhuldiging was op 6 september van dat jaar. Nog tot en met 1948 vond Koninginnedag op die dag plaats. In dat jaar deed Wilhelmina afstand van de troon en volgde Juliana haar moeder op. Het jaar daarop verschoof de feestdag naar de datum van Juliana’s verjaardag: 30 april. De inhoud van de dag veranderde eveneens. Koningin Juliana en haar familie gingen nooit naar de festiviteiten op de dag zelf. Koningin Wilhelmina veranderde dag en kreeg elk jaar de zogeheten bloemenhulde op Paleis Soestdijk. Vanaf de jaren 50 werd de bloemenhulde op nationale televisie uitgezonden en kon heel het land meekijken met deze traditie. In de loop der jaren kregen steeds meer mensen een vrije dag op 30 april. Dit zorgde ervoor dat Koninginnedag in rap tempo uitgroeide tot een nationale feestdag.

Van Koninginnedag naar Koningsdag

Koningin Beatrix volgde haar moeder op 30 april 1980 op. Ze hield de datum van Koninginnedag van haar moeder aan als eerbetoon aan haar. De inhoud van de dag werd daarentegen wel veranderd, net als haar zoon Willem-Alexander dat vanaf 2014 deed nadat hij de troon besteeg. Zo drukt iedere vorst zijn of haar stempel op een eeuwenoude traditie die het land voor één dag aan elkaar verbindt. Zowel voor jong en oud zijn er talloze activiteiten te ondernemen en kan er zowel gesport als gefeest worden op één van de vele vrijmarkten, concerten en andere activiteiten die de gemeentes die dag organiseren voor haar inwoners.

Koningsdag tradities

In heel Nederland geldt Koningsdag voor veel werknemers als vrije dag. Alle gemeentes staan in het teken van festiviteiten, zoals concerten en vrijmarkten. Bovenal is er de welbekende dresscode, want velen dragen kleding in oranje of de andere nationalistische kleren (rood, wit en blauw). Traditioneel gezien bezoekt de koning en zijn familie een of meerdere gemeentes van het land. Deze steden staan helemaal in het teken van Hollandse tradities, geschiedenis en festiviteiten.

Koningsdag in nieuwe stijl vieren

De koninklijke feestdag onderging in 2014 een verandering. De oudere generatie royaals slaan het bezoek aan een gemeente over, zo ook voormalig koningin Beatrix, en ook de festiviteiten aan de route hebben meer en meer een economische en historische grondslag gekregen. Bovendien wordt de koning vergezeld door zijn vrouw en voor het eerst door zijn dochters en enkele andere gezinsleden van zijn generatie. Normaliter leggen zij een route van een aantal kilometer door de stad af, waar zij entertaint worden door historie, economische verhalen, spellen, optredens en sportactiviteiten. Alles staat centraal in wat er in die regio plaatsvindt. Elk jaar wordt er een nieuwe gastgemeente gekozen die de eervolle taak krijgt om deze dag te organiseren.

Koningsnacht: de nacht voor Koningsdag

In diverse regio’s in Nederland staat de avond voorafgaand aan Koningsdag al in het teken van een groots feest. Er worden diverse concerten georganiseerd en uitgaansgelegenheden openen hun deuren tot diep in de nacht en boeken optredens van de meest populaire artiesten van dat moment. Er wordt gefeest en geproost op de koning met bijvoorbeeld een likeur zoals het welbekende Oranjebitter. Het feestgedruis gaat vaak tot de vroege uurtjes door.

Lintjesregen voorafgaand aan Koningsdag

Een traditie in de dagen voor Koningsdag is de traditionele lintjesregen. Dit is het evenement waarop koninklijke onderscheidingen worden uitgereikt aan duizenden mensen die dat jaar een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd of een aanzienlijke aandeel aan de samenleving hebben geleverd. De Lintjesregen vindt normaliter aan de vooravond van Koningsdag plaats. Indien Koningsdag op een zondag valt, dan wordt de Lintjesregen echter wel verplaatst naar de vrijdag er voor.

Koningsspelen voorafgaand aan Koningsdag

De Koningsdag in nieuwe stijl heeft ook een nieuwe traditie voor scholen uitgevonden: de Koningsspelen. De laatste vrijdag voor Koningsdag wordt deze speldag op alle scholen plaats. De scholen mogen zelf de invulling bepalen. De dag staat vaak in het teken van het doen van diverse (Oud Hollandse) spellen en een gezamenlijk ontbijt of lunch. Het stimuleert eenheid en beweging, iets wat de regerend vorst belangrijke waardes vindt.

Internationaal karakter van Koningsdag

Koningsdag wordt in alle regio’s van het koninkrijk gevierd. Zo ook onder de zon in Aruba, Curaçao en Sint-Maarten in het Caribisch gebied. Ook op deze eilanden staat de dag eind april in het teken van de koning en worden er diverse festiviteiten zoals rommelmarkten en (kinder)disco’s voor jong en oud georganiseerd.

Thanksgiving 2019

Datum: elke 4e donderdag in november & elke 2e maandag van oktober
Land / gebied: Amerika en Canada

Thanksgiving is een nationale feestdag die voornamelijk gevierd wordt in Amerika en Canada. Het is één van de grootste feestdagen van die landen. Thanksgiving wordt op elke vierde donderdag in november gevierd in Amerika en op elke tweede maandag in oktober in Canada gevierd.. Het is een dag die Amerikanen gebruiken om hun dank voor God, het leven, familie en vrienden te uiten. De dag is echter ontstaan om dank te uiten voor een goede oogst. Dat is ook de reden waarom Canada de feestdag eerder al viert in het jaar. De oogst eindigde vroeger daar namelijk eerder.

Thanksgiving in 2019

Thanksgiving wordt in 2019 gevierd op donderdag 28 november in Amerika en op maandag 14 oktober voor Canadezen. Op deze dagen zijn veel mensen dan ook vrij om samen met hun familie. De Amerikaanse Thanksgiving dag is wereldwijd bekend en is bij veel bedrijven in Amerika dan ook een vrije dag.

Datum, naam en oorsprong van Thanksgiving

Thanksgiving heeft een rijke geschiedenis. De dag werd voor het eerst gevierd in 1621. De Engelse pelgrims (Pilgrim Fathers) vierden een groots feest nadat ze in Plymouth (Massachussetts) een nederzetting neergezet hadden. De pelgrims hadden een lange reis vanuit Engeland achter de rug. Dat land waren ze ontvlucht vanwege hun Calvinistische geloof. De reis verliep overigens vaak via Leiden, vanwaaruit de meesten doorreisden naar Amerika.

Het succes van de nederzetting in Plymouth was echter afhankelijk van een goede oogst. In 1621 dreigde de oogst van de pelgrims in eerste instantie te mislukken, echter sprongen de Amerikaanse Indianen te hulp en hielpen de pelgrims naar een nieuwe oogst in de nazomer. Oftewel: de Indian summer. Dankzij de Indian Summer kon er in 1621 in november alsnog een goede oogst worden verworven van het land. Dat was reden voor een groot feest. De pelgrims vierden in november de goede afloop met een Thanksgiving Day. Het wrange voor Indianenstammen is echter dat deze dag veelal als rouwdag wordt gezien. Een dag met een zwart randje. Hoewel zij de pelgrims in eerste instantie geholpen hadden, betekende de komst van de pelgrims in Amerika voor de Indianen in de jaren daarop voornamelijk verlies. Verlies van land én van hun populatie.

Thanksgiving tradities

Thanksgiving wordt gevierd aan de hand van een aantal diepgewortelde tradities. Het wordt niet voor niets soms Turkey Day genoemd. Normaliter komen families samen en eten ze een groot feestmaal. Dat feestmaal gaat samen met een aantal traditionele gerechten, zoals een grote kalkoen (vandaar de bijnaam!), zoete aardappelen, sperziebonen, cranberry’s, pompoentaart en pecannotentaart. Daarnaast is het breken van het kalkoen wensbotje een grote traditie. Amerikanen geloven dat zo een wens die zij doen uit zou komen.

Hoewel veel kalkoenen dus niet zo’n glorieus vooruitzicht hebben, ontspringen er ook een aantal de dans. Sinds 1947 verleent de Amerikaanse president naar traditie gratie aan één of meerdere kalkoenen (“the gift of a live turkey”). In Nederland wordt in de kerk in Leiden jaarlijks Thanksgiving gevierd met een uitgebreide kerkdienst.

Thanksgiving dankbetuigingen

Naast eten wordt er voordat het feestmaal wordt geopend (of tijdens het eten) één voor één door de aanwezigen betuigd waarvoor ze dankbaar zijn. In gebeden aan God en dankbetuigingen aan de aanwezigen wordt stilgestaan bij het leven en de elementen waarvoor ze dankbaar zijn. Voor veel Amerikanen is Thanksgiving dan ook één van de warmste dagen van het jaar qua samenzijn en de familieband. Voor sommige Amerikanen is deze dag nog belangrijker dan kerst.

God prijzen

Bij Thanksgiving wordt veelal stilgestaan bij de relatie met God. Deze dag wordt dan ook aangegrepen om een dankzegging aan Hem te doen. Het is een manier van aanbidden, die al in de tijd van de pelgrims werd gedaan. De pelgrims in New Plymouth stelden bij aankomst het Mayflower Compact op, waarmee God werd geëerd.

Helpen van minderen

Een andere traditie rond deze feestdag is het helpen van minderheden in de samenleving. Dit doen veel Amerikanen bijvoorbeeld door het doen van vrijwilligerswerk of geven van donaties rond deze periode. Thanksgiving is de feestdag waarop mensen het leven evalueren en dankbaar zijn voor waar ze staan in het leven. Daar hoort ook een stuk bewustzijn bij, dat niet iedereen op dat moment hetzelfde gevoel van euforie ervaart. Bijvoorbeeld door armoede of een ziekte.

Thanksgiving activiteiten

Thanksgiving gaat hand in hand met één van de grootste sportevenementen van het jaar in Amerika: football kijken. Op en rond de feestdag worden er veel wedstrijden gespeeld in de NFL en College Football league. Deze wedstrijden worden veelvuldig bekeken door de Amerikanen en in veel Amerikaanse huiskamers staat dan ook de TV afgestemd op deze wedstrijden of op één van de andere populaire programma’s. Zo is Macy’s Thanksgiving Day Parade erg populair met muziek en optredens uit musicals.

Dag na Thanksgiving

De dag na Thanksgiving is een dag die in Nederland ook steeds meer voet aan de grond krijgt: Black Friday. Dit is in Amerika DE shoppingdag geworden waarop Amerikanen met de familie gaan winkelen. Grotendeels voor Kerst, want dat is dan immers nog enkele weken weg. De eerste cadeaus worden dan ook ingeslagen. Winkeliers grijpen dit moment aan om flink te stunten met hun prijzen. Kortingen en de gemoederen lopen hoog op op deze dag, omdat iedereen wilt profiteren van deze zeer lage prijzen. Gedurende de jaren werd met de komst van internet de maandag na Thanksgiving en Black Friday ‘Cyber Monday’ in het leven geroepen. Dit werd een dag voor e-commerce en webshops, waarbij ook online flink met prijzen gestunt werd om van oude voorraden af te komen. De afgelopen jaren staat het weekend na Black Friday erom bekend als één van de beste shopping weekenden van het jaar. Ook in Nederland wordt er in dit weekend flink wat geld besteed aan onder andere Sinterklaas- en Kerstcadeaus. De aanbiedingen van winkeliers worden in grote getallen aangegrepen om geld uit te geven.

Moederdag 2019

Het vereren van moeders is een traditie die een lange geschiedenis kent op verschillende vlakken. Dit gaat veel verder terug dan de moderne Moederdag die we tegenwoordig kennen. De katholieke kerk kent bijvoorbeeld een lange traditie van de verering van Maria, de moeder van Jezus. Ook de oude Grieken vereerden graag hun goden met bijzondere ceremonies en de Romeinen hadden voor de moederverering de eerste dag van maart uitgekozen.

De moeder der goden

In het oude Griekenland lag de nadruk op Rhea, de moeder der goden. Uit een druppel bloed van deze godin zou zelfs de amandelboom zijn ontstaan. Het hart van de fraaie bloemen van de amandelbloesem staat dan ook symbool voor deze druppel bloed. Voor Rhea werden formele ceremonies gehouden en deze zouden later overgewaaid zijn naar de Romeinen.

De Romeinse moeders

De Romeinen kozen voor de moederverering op de eerste dag in maart omdat deze dag gelinkt was aan de god Juno. Zij was de echtgenote van de oppergod Jupiter. Die eerste dag in maart leek al een beetje op onze Moederdag want de moeders kregen dan allemaal een klein cadeautje in dit geval van hun echtgenoten. De mannen baden die dag ook voor de gezondheid van hun vrouwen.

Mothering Day

In het Verenigd Koninkrijk werd de vierde zondag in de vastentijd, wat de aanloop naar Pasen was een speciale dag voor de moeders. Deze ‘Mothering Sunday’ was een christelijke feestdag die de basis was voor de huidige variant van de Britse moederdag. In 1644 werd de Britse Moederdag voor het eerst gevierd zonder een religieuze betekenis.

De basis voor onze Moederdag

Ook in de Verenigde Staten ligt een belangrijke grondslag voor de Moederdag zoals wij die nu kennen. De weg hiernaartoe werd misschien al een beetje geplaveid door de Amerikaanse Julia Ward How in 1870. Zij startte een flinke campagne voor een speciale dag voor vrouwen. Het begon echt serieuze vormen aan te nemen met Anna Jarvis die in 1914 met Moederdag begon. Het was uit pure bewondering voor haar eigen moeder en de belangrijke rol die moeders in de maatschappij hadden. Haar moeder overleed op een zondag in mei en dat was voor haar de aanleiding om van deze dag een ‘General Memorial Day of All Mothers’ te maken. In 1914 werd deze dag door de Amerikaanse president Woodrow Wilson geaccepteerd en deze tweede zondag in mei werd in heel Amerika een officiële feestdag. Alle moeders kregen op deze dag een bosje anjers cadeau. Het was tevens het begin van de Moederdag zoals wij die vandaag de dag kennen.

Op welke dag valt Moederdag

Toch viert niet ieder land Moederdag op dezelfde dag. In Nederland is sinds 1925 ook de tweede zondag in mei de dag van de Moederdag. In België kende ze al iets langer ‘Moederkesdag’. In Noorwegen vieren ze deze dag op de tweede zondag in februari en in Polen op 26 mei. In veel landen in het Midden-Oosten vieren ze Moederdag op de 21ste maart wat tevens de eerste dag van de lente is. In Indonesië wordt het zelfs op 22 december gevierd. In veel landen worden moeders op andere dagen geëerd, hoewel deze dagen toch meestal wel in het voorjaar vallen.

De commerciële inslag van Moederdag

De Koninklijke Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde zag in de Moederdag wel een mooi moment om meer bloemen over de toonbank te laten gaan. Het werd dan ook al snel een traditie om de moeders met Moederdag een bosje bloemen te geven. Ook in Amerika nam de commercie de overhand op deze dagen. De oprichtster van de Moederdag Anna Jarvis nam deze vercommercialisering niet in dank af, ze klaagde zelfs bepaalde branches en handelaren aan. Ze verloor alle rechtszaken en stierf in 1948 in het armenhuis.
In de zestiger jaren werd het geven van huishoudelijke apparaten populair. Moeders kregen bijvoorbeeld mixers of strijkijzers als Moederdagcadeau. In diezelfde jaren zestig ontstond ook de Vaderdag op de derde zondag van juni. Dit soort dagen werden door de winkeliers omarmd, het was een manier om extra inkomsten te genereren.

Wat doen kinderen met Moederdag

Vandaag de dag is Moederdag nog steeds omhuld met een commerciële inslag. Rond deze periode staan alle aanbiedingsfolders vol met ideeën voor Moederdag. Van parfum tot dure sieraden of andere opties. Toch is het niet alleen maar het geven van kostbare cadeaus op deze dag. De kinderen knutselen vaak op school een cadeau voor Moederdag waar dan een lief gedichtje bij wordt gemaakt om te laten zien hoeveel ze van hun moeder houden. Ook mag mamma meestal uitslapen op deze tweede zondag in mei en krijgt ze een ontbijt op bed. Bij kleine kinderen helpen de vaders hier vaak aan mee. Moederdag is ook een dag dat de moeders meestal van hun dagelijkse taken ontheven worden.

Amerika en Australië

Ook in de Verenigde Staten wordt Moederdag nog steeds gevierd, het is een van de drukste dagen als het gaat om het telefoonverkeer. Kinderen die niet in de buurt wonen bellen op dit soort dagen altijd steevast met hun moeder. Veel kinderen dragen op deze dag nog steeds die anjer om hun moeder te eren. Deze anjers waren ooit het eerste moederdaggeschenk. Ze dragen een rode anjer als moeders nog leeft en een witte anjer voor een moeder die inmiddels overleden is. Ook in Australië heeft men deze traditie met de anjers en ook het ontbijt op bed. In Australië worden ook oma’s en andere vrouwen die misschien geen moeder zijn maar zich wel als een moeder gedragen in het zonnetje gezet.

Frankrijk en Engeland

In Frankrijk vieren ze Moederdag op de laatste zondag van mei, meestal met een uitgebreid familiediner. De moeders krijgen meestal ook een taart/cake in de vorm van een boeket met bloemen. Ook in Engeland behoort de cake tot de traditie, namelijk de zogenaamde Mothering Cake. Dit is een amandelcake.

India

Ook in India is Moederdag een dag die steeds meer in opkomst is. Het wordt ook gevierd op de tweede zondag in mei. De liefde voor moeders is in India sowieso diepgeworteld in de cultuur. ‘Matru devo bhava’, wat als het ware staat voor: ‘Eer je moeder als ware ze God’ staat beschreven in de geschriften die de basis zijn voor het hindoeïsme.

Mexico

In Mexico wordt Moederdag ieder jaar op dezelfde dag gevoerd, namelijk op 10 mei. De kinderen gaan al naar hun moeder op de avond voorafgaand aan deze dag en vaak gaan ze dan naar een speciale mis die door de kerken worden georganiseerd. In de ochtend van 10 mei eten ze met de familie een speciale maaltijd.

Panama

Hier wordt Moederdag op 8 december gevierd, een dag met een religieus tintje. Het is op deze dag namelijk ook de dag van de onbevlekte gevangenis en daarom worden er op deze dag niet alleen de moeders geëerd maar ook de Moeder aller Moeders, namelijk Maria.

Peru

Als we spreken over een commerciële inslag bij Moederdag is dat in Peru duidelijk te zien. Hier is Moederdag misschien wel een van de belangrijkste dagen van het jaar. Net zoals met kerst promoten de warenhuizen hun producten voor Moederdag tot aan witgoed en tv’s toe. Op de dag zelf is er een run op de uitverkoop producten en staat er vaak een grote rij van moeders die hun cadeau willen ruilen.

Een leuke dag voor moeders

Zo heeft ieder land zijn eigen tradities om de moeders te vereren. Deze verering stamt al uit de Oudheid. Godinnen zoals Isis, Rhea en Cybele werden destijds al met rituelen vereerd. Tegenwoordig is er misschien een commercieel sausje over Moederdag gegooid, maar je bent niet verplicht om hieraan mee te doen. Zelfs zonder cadeautjes, maar met wat persoonlijke aandacht kun je er een fijne en leuke dag voor moeders van maken.

Chinees Nieuwjaar 2019

Het Chinees nieuwjaarsfeest is de belangrijkste Chinese feestperiode. In China wordt het Chinees Nieuwjaar ch’un-chieh genoemd. Dit betekent: Lentefestival of Lentefeest, zoals het feest meestal genoemd wordt. Het woord voor Nieuwjaar is: Xin Nian.

Berekening datum Chinees Nieuwjaar: Het wordt gevierd op de 1e tot en met de 15e dag van de eerste maand van de Chinese (maan) kalender. Het Chinese jaar begint op de tweede nieuwe maan na de zonnewende van 21 december. Dat betekent dat het feest niet plaatsvindt voor 21 januari en niet na 20 februari. De oorsprong van deze maankalender vind je terug ongeveer 2600 jaar voor Christus. Het oude Chinese woord Nian betekent: rijpe granen. Men heeft deze kalender voor de landbouw en de tijd bedacht.

Dit feest wordt gevierd door bijna geheel Azië en overal in de wereld waar grote groepen Chinezen wonen (Chinatowns). De Chinese cultuur heeft met dit feest heeft veel andere volken beïnvloed. Een kwart van de wereldbevolking viert dit feest. In Nederland groeit de laatste jaren de belangstelling voor dit feest. In de grote steden zoals Amsterdam, Den Haag en Rotterdam wordt dit feest uitgebreid gevierd. Je ziet dan optochten met de leeuwen- en drakendans, vuurwerk en andere festiviteiten.

De Chinezen krijgen voor dit feest zeven wettelijke verplichte vrije dagen. In de praktijk nemen veel mensen enkele dagen ervoor en erna ook nog dagen vrij. Het vergt immers veel voorbereiding om het feest tot een succes te maken.

Legende

Nian (Nyehn) is een mensen etend dier uit het oude China. Nian had het lichaam van een stier en de kop van een leeuw. Hij woonde in de bergen en leefde van de jacht. Als er tegen het einde van de winter geen eten meer was, ging Nian naar de dorpen om een menselijke prooi te vangen. Nian probeerde bij de huizen van mensen binnen te dringen om zo aan eten te komen. De Chinezen kwamen erachter dat Nian gevoelig was voor lawaai, de kleur rood en voor vuur. Met explosies van vuurwerk en de rode kleur zoveel mogelijk in huis te gebruiken, werd geprobeerd Nian te verjagen. Zo is de traditie van harde knallen en rood vuurwerk ontstaan.

Voordat het feest begint wordt er nieuwe (rode) feestkleding gekocht en naar de kapper gegaan. Het huis wordt grondig schoongemaakt, oude meubels worden vervangen. Schulden worden afbetaald. De voorraadkasten worden goed gevuld, zodat men klaar is voor het feest.

Op oudejaarsavond komen kinderen naar hun ouders toe en men eet gezellig samen. Men praat over allerlei gebeurtenissen en doet spelletjes.

Het Chinees Nieuwjaar is een echt traditioneel familiefeest. Alle familieleden komen naar het huis van het oudste familielid om het te vieren. Het wordt ook wel gevierd met vrienden en kennissen. Ook vieren ze het in het geboortedorp van iemands (groot) vader. Het is dan een drukte van belang op de wegen. De gesprekken gaan vaak over de successen die zijn behaald en men vraagt wanneer er nieuw nageslacht komt. Op de feestdag maken de Chinezen een groot familiemaal klaar. Er is allerlei speciaal Nieuwjaarsvoedsel, zoals gekonfijte waspompoen, labaknoflook en gestoomde cake. Men gelooft dat het eten van vis geluk en welvaart brengt. Het bord mag niet helemaal leeggegeten worden. Ander gelukbrengend eten is: bepaalde delen van het varken, bosui, wortels, Chinese kool, lange noedels, mandarijnen, loempia’s en dumplings. Het voedsel dat men maakt is afhankelijk van de regio waar men woont. De chinezen gaan ook naar restaurants om de speciale feestgerechten te proeven.

Nieuwjaarsprogramma

De Chinese staatstelevisie zendt een speciaal nieuwjaarsprogramma uit met zang, dans, circusnummers en cabaret. Op straat en in parken worden er draken- en leeuwendansen georganiseerd. Verder zie je in het rood geklede mensen met maskers en verklede steltlopers. Dit alles wordt met een reden gedaan. De drakendans drijft de kwade geesten weg, net zoals de vuurwerkknallen dat doen. De leeuwendans zorgt voor geluk in het komende jaar. De leeuwendans is een deel van de religie. Vroeger werd de leeuwendans alleen voor de keizer opgevoerd, daarna ook voor het leger en nog later voor het gewone volk. De leeuwendans zie je bij alle Chinese feesten terug. De drakendans is een volksdans. Meerdere mensen vormen samen een lange Chinese draak, gemaakt van hout, stof en papier.

Cadeaus

De Chinezen geven elkaar cadeaus. Het cadeaupapier moet rood zijn. Het vuurwerk dat wordt afgestoken heeft een rode verpakking. Het moet ook beslist vuurwerk met harde knallen zijn. Er worden veel versieringen overal aangebracht. Zo wordt er een nieuwe afbeelding van de keukengod opgehangen. Er worden nieuwjaarstekeningen, Chinese rijmpjes, papierknipsels en rode lampionnen opgehangen. Men koopt nieuwjaarsbloemen. Men wast zich met gekookt water en pomelobladeren. De Chinezen branden wierook voor hun voorouders, voor de boeddha’s, bodhissattva’s en goden. Ze gaan dan naar de tempels om voorouders en goden te vereren. De Chinezen voeren ook allerlei rituelen uit. Sommige zaken mag men beslist niet doen op bepaalde dagen, andere zaken juist weer wel. Op de deuren van de huizen worden Chinese tekens (geluksletters) geschilderd. In het jaar van de rat bijvoorbeeld zie je grote ratten op de pleinen en langs de straten afbeeldingen van ratten op muren geplakt. Ook in supermarkten zie je overal afbeeldingen van de rat. De rat wordt afgebeeld op de kleding.

Lantaarnfeest

Het Lantaarnfeest kondigt het einde van het nieuwjaarsfeest aan. Je ziet dan overal rode lantaarns voor de deuren hangen. De getrouwde en werkende familieleden geven een rode envelop met geld aan de kinderen en de ouderen.

Wil je tijdens het Chinees Nieuwjaar China bezoeken? Dan is het handig om te weten dat veel winkels en bezienswaardigheden gesloten zijn in deze periode. Treinen en vliegtuigen zitten overvol. Op tijd je vlucht boeken is een must. Je kunt wel rechtstreeks naar een grote stad reizen, omdat veel Chinezen naar de dorpen zijn gegaan. Zo kun je toch meegenieten van dit grote feest.

Ramadan 2019

Het moslimgeloof bestaat uit vijf zuilen. Deze vijf zuilen vormen een goede basis om volgens te leven, en er zijn overeenkomsten te vinden met bijvoorbeeld de Tien Geboden uit het christelijk geloof. Maar, één van deze zuilen is de ramadan. De ramadan is een periode van het volgen van bepaalde regels om een betere moslim te worden. Vasten is een belangrijk onderdeel van de ramadan, waar het grootste deel van de moslims aan meedoet. Er zijn toegestane uitzonderingen om niet te hoeven vasten. De ramadan is dus één van de vijf religieuze verplichtingen voor moslims, en geeft op deze manier invulling aan het geloof, en wordt afgesloten met het Suikerfeest.

Een vast ritueel

Wisselende startdatum

De jaarlijkse terugkerende vastenmaand heeft altijd grote impact, want er moeten altijd veel voorbereidingen worden getroffen. De ramadan vindt jaarlijks plaats, maar start vanwege het verschil in kalenders, elk jaar op een andere dag. Door het verschil tussen de islamitische kalender en de westerse/gregoriaanse kalender schuift de ramadan telkens op. Het is de bedoeling om tijdens de ramadan van zonsopkomst tot de zonsondergang niet te eten of te drinken. En verder is het de bedoeling om tijdens deze speciale maand geen seksuele omgang te hebben. Het is een periode van vasten en onthouding, die sociale, psychische en fysieke voordelen oplevert.

Loutering en geloof

Het op deze manier belijden van het islamitisch geloof is een bijzondere manier, en is weer totaal anders dan de rituelen van andere geloven op aarde. De katholieken hebben bijvoorbeeld ook een vastenperiode, maar deze vindt weer op een andere datum en op een andere manier plaats. Louteren, geestelijke reiniging en een goed mens willen zijn, staat wel in ieder geloof centraal. De discipline om gedurende de dag niet te eten en te drinken, traint een bepaalde vasthoudendheid, en is ook goed voor het lichaam. Het lichaam krijgt een lange periode geen voedsel te verwerken en begint dan aan het verwerken van de afvalstoffen in het menselijk lichaam. Zieke en zwakke mensen, reizigers, zwangere vrouwen en ouderen hoeven niet deel te nemen aan de ramadan, omdat dit een te zware aanslag is op het gestel.

Het vasten

Een groot deel van de moslims eet dus wanneer de zon onder is gegaan. Dit heeft natuurlijk gevolgen voor het lichaam. Overdags wordt de maag met rust gelaten, en het lijf kan beginnen aan een inwendige reorganisatie van alle stoffen. De alvleesklier krijgt op deze manier de mogelijkheid om de insulinelevels weer op orde te krijgen en te beginnen aan het verbranden van overtollige vetten. Wanneer er even met een schuin oog gekeken wordt naar de vele zogenaamde moderne diëten, zijn er zeker overeenkomsten te vinden. Het reinigen van lichaam en geest staat centraal tijdens de vastenperiodes. Een andere zuil van het islamitisch geloof is het ritueel van het bidden. Tijdens de ramadan gaat het bidden gewoon door. Maar wanneer de zon onder is gegaan mag er weer worden gegeten en gedronken.

Familie en vrienden centraal

Tijdens de ramadan is het belangrijk om ’s avonds met familie, vrienden of bekenden samen te eten. Samen, is namelijk heel belangrijk in de moslimgemeenschap. Voor zonsopkomst wordt er een flinke voedzame maaltijd gegeten van brood, kaas, vleeswaar en fruit, om zonder al teveel problemen de dag door te kunnen komen. ‘S avonds wordt er ook brood en fruit op tafel gezet, maar ook de lekker gegrilde groenten en mooie klaargemaakte schotels worden gegeten. Dit komt neer op twee eetmomenten op een dag, en dat is eigenlijk heel gezond. Het is belangrijk om tijdens de ramadan de goede voedingsstoffen binnen te krijgen, om overdag gewoon door te kunnen blijven functioneren. Wereldwijd staat het samen eten tijdens de ramadan centraal.

Altijd halal

Wanneer het over moslims en eten gaat komt de term halal naar voren. Net als voor de joodse mensen koosjer eten zeer belangrijk is, geldt dit met moslims voor halal. Hindoes hebben zo ook hun eigen menu, wat strikt wordt gevolgd. Halal voedsel is rein voedsel wat een moslim mag eten tijdens zijn leven. Eieren, graanproducten en fruit mogen gewoon worden gegeten. Maar niet iedere soort vlees mag worden gegeten. Varkensvlees beschouwt met als onrein, en wordt zeker niet gegeten. Vlees mag pas halal worden genoemd, wanneer het volgens islamitische wetten is geslacht. Voedingsregels moeten dus strikt worden gevolgd om een goede moslims te zijn. De islam heeft duidelijke eetregels, die weer horen bij de vele leefregels van het geloof. De grootste inspiratiebron van dit dieet is de profeet Mohammed.

Goed zijn voor de gemeenschap

De naaste liefhebben is iets waar tijdens de ramadan ook nadruk op wordt gelegd. Begaan zijn met het lot van de zwakkere is een goede eigenschap, want niet iedereen staat er even goed voor tijdens het leven. Aalmoezen geven en behulpzaam zijn horen bij het reinigend proces, en is voor moslims verplicht. De bijdragen kunnen voor de armen zijn, maar ook voor een bijvoorbeeld een goed doel. De beloning die moslims krijgen van het geven van aalmoezen, zal in het hiernamaals ongekend zijn. Maar zo is het bijvoorbeeld mogelijk, dat er een bepaald bedrag aan een liefdadigheidsinstelling wordt gedoneerd, of dat er een bijdrage wordt geleverd voor het bouwen van een nieuwe moskee. Ook hier staat dus de gemeenschap centraal.

Suikerfeest als afsluiting en start

Het Suikerfeest is een belangrijk feest voor moslims, omdat hier de ramadan mee wordt afgesloten. Het is een drukke periode, aan het eind van een intense periode. Veel heerlijke zoetigheden worden er gemaakt om het Suikerfeest met familie en vrienden te kunnen vieren. Koekjes, taartjes, baklava, gesuikerde noten en pinda’s, uren worden er in de keuken doorgebracht, om een goed Suikerfeest te kunnen laten plaatsvinden. Het samen delen en samen genieten van al het lekkers staat centraal. Maar het Suikerfeest houdt meer in dan alleen maar zoetigheden nuttigen. Samen de moskee bezoeken, aalmoezen geven en familie bezoeken is eigenlijk waar het Suikerfeest om draait. Maar deze islamitische feestdag brengt iedereen in opperbeste stemming, om vol goede moed een nieuw jaar in te gaan.

Samen luisteren naar de imam

Of het nu buiten gebeurt of in een moskee, de preek van de imam aan het einde van de ramadan hoort ook bij het Suikerfeest. Zoals de profeet heeft voorgeschreven bezoeken mannen, vrouwen en kinderen deze preek, en omhelzen elkaar na afloop, en wensen elkaar een gezegend feest. Het Suikerfeest wordt ook wel het kleine feest genoemd, wat gevolgd wordt door het offerfeest, welke het grote feest wordt genoemd. De einddatum van de ramadan verschilt per volk en per land, en valt dus niet wereldwijd samen op één dag. Ramadan is dus een intense periode die afgesloten wordt met feest.

Ramadan wereldwijd

Samen leven

Als één van de vijf zuilen is de ramadan een jaarlijks terugkerend iets. Een andere belangrijke zuil voor moslims is de bedevaart naar Mekka, maar deze hoeft maar één keer in het leven te worden gemaakt. Wat de Ganges voor mensen uit India betekent, is dat Mekka voor moslims.
Of het nu om carnaval of de ramadan gaat. Ieder geloof heeft rituelen en feesten om het geloof te kunnen belijden. Er zijn veel belangrijke regels die gevolgd moeten worden om een goede moslim te zijn. Zorg voor de medemens zorgt voor een hechte gemeenschap, die samen een geloof volgen.

Herfst-Equinox 2019

Herfst-equinox

Herfstequinox of herfstpunt betekent het einde van de zomer en het begin van de herfst, een periode waarin we ons en waarin de natuur zich klaarmaakt voor de winter. Het wordt ook wel nachtevening of dag-en-nachtevening genoemd en in het Latijn heet de herfstequinox aequinoctium autumnale. Op dit tijdstip van de dag zijn de dag en nacht vrijwel even lang, net als tijdens de lente-equinox (Latijn: aequinoctium vernum). Dit komt doordat de zon loodrecht boven de evenaar staat. De zomer is nu officieel ten einde en het wordt herfst: de bladeren van de bomen worden geel en rood en zullen vallen, de paddenstoelen schieten uit de grond en het wordt steeds kouder, regenachtiger en minder lang licht buiten.

Vroeger betekende de herfst in de landbouw dat de oogst binnen moest zijn. Er was zelfs een nieuwjaarsfeest, Samhain, om het einde van het oogstseizoen aan te geven. De lente-equinox, zomerzonnewende, herfstequinox en winterzonnewende zorgen ervoor dat er vier seizoenen zijn per jaar die elkaar afwisselen. Tijdens herfstequinox komt de zon precies in het oosten op en gaat weer onder in het westen. Dit heeft te maken met de zon die op tijdens de lente- en herfstequinox loodrecht boven de evenaar staat. Waarschijnlijk was u zich wel bewust van de vier verschillende jaargetijden en op welke datum het nieuwe seizoen ongeveer begint, maar wist u niet dat er dus speciale benamingen zijn voor deze vier dagen waarop het ene seizoen eindigt en het nieuwe seizoen begint. Overal ter wereld zijn er verschillende tijdzones en dus verschillen in wanneer het dag en nacht is. Ook zijn de seizoenen niet overal gelijk: wij kennen maar liefst vier seizoenen, maar in de tropen zijn er slechtst twee seizoenen! Dit komt omdat deze plek dichter bij de evenaar is. Ook op de Noordpool en op de Zuidpool werkt het anders dan hier: de herfstequinox kondigt op de Noordpool een periode aan van zes maanden duisternis; op de Zuidpool is het juist zes maanden lang licht. Kunt u zich voorstellen om steeds een half jaar in het licht te leven en een half jaar helemaal in het donker? Toch fijn dat dat in de meeste landen van Europa niet het geval is! Hier hebben wij een dagelijks ritme van dag en nacht en dus van licht en donker. Uiteraard zit er wel verschil in het aantal uren per dag dat het licht is, afhankelijk van het seizoen. De kortse dag, oftewel de dag waarop het het minst lang licht is, vindt plaats tijdens het winterpunt of de winterzonnewende, dus op of rond 21 december. De langste dag van het jaar, waarop het dus het langst licht is, vindt plaats tijdens het zomerpunt of de zomerzonnewende, dus op of rond 21 juni.

Wanneer is de herfstequinox?

Herfstequinox vindt dit jaar plaats op maandag 23 september 2019. In Nederland gebeurt dit exact om 09:50 uur in de ochtend. Maar de herfstequinox kan ook op 22 september vallen. Vervolgens vindt op 22 december om 04:19 uur in de ochtend de winterzonnewende plaats. Dit is, zoals de naam waarschijnlijk al doet vermoeden, het begin van de winter. Het begin van de lente noemen we lente-equinox; het begin van de zomer wordt ingeluid met de zomerzonnewende. De lente-equinox vindt plaats op 20 of 21 maart, de zomerzonnewende op 20 juni en de winterzonnewende op 21 december. Het kan dus per jaar verschillen op welke datum de lente- en herfstequinox plaatsvinden. Dit heeft te maken met het feit dat een jaar niet exact 365 dagen telt, maar eigenlijk 365 en één kwart. Om deze reden is er eens in de vier jaar een schrikkeljaar ter compensatie. Drie jaar lang vinden de lente- en herfstequinox en de zomer- en winterzonnewende elk jaar op dezelfde datum plaats en in een schrikkeljaar is het één dag eerder. Als er geen schrikkeljaar zou zijn, dan zouden de jaargetijden heel langzaamaan verschuiven. Let wel op dat de bovengenoemde data voor de lente- en herfstequinox en de zomer- en winterzonnewende alleen gelden voor het noordelijk halfrond, omdat de seizoenen in het zuidelijk halfrond juist tegengesteld zijn. De equinox van maart betekent hier juist het begin van de herfst en die van september is in het zuidelijk halfrond het begin van de lente. Wat wij zomerzonnewende noemen, is in het zuidelijk halfrond juist het begin van de winter, en onze winterzonnewende in december kondigt in het zuidelijk halfrond dus de zomer aan.

Wat is er te doen met de herfstequinox?

Een aantal bouwwerken zijn op een bepaalde manier gemaakt dat er tijdens de lente- en herfstequinox en tijdens de zomer- en winterzonnewende een bijzondere manier van lichtval ontstaat in of langs het betreffende gebouw. Het kan erg indrukwekkend zijn om deze gebouwen te bezoeken op de tijdstippen dat het seizoen verandert. Denk bijvoorbeeld aan Stongehenge: dit is een monument uit de Jonge Steentijd, gebouwd rond 2300 voor Christus, vlakbij de Engelse plaats Amesbury in het graafschap Wiltshire. Deze oude steenformatie is waarschijnlijk gebouwd om de wisselingen van de seizoenen te vieren. Of wat denkt u van de Piramide van Cheops op het Egyptische plateau van Gizeh? Een andere bijzondere piramide waarbij de lichtval erg indrukwekkend kan zijn tijdens de lente- en herfstequinox is El Castillo. Dit is een trappenpiramide op een schiereiland in Mexico. Bijzonder aan deze piramide is ook het feit dat deze 365 traptreden heeft, dus evenveel als het aantal dagen van het jaar. Dit is dus ook weer een aparte verwijzing naar de jaartelling. Tijdens het lentepunt en herfstpunt vallen de schaduwen op een bijzondere manier langs de trappen; de schaduwen, die aldoor verplaatsen, lijken dan net kruipende slangen! Het Observatorium Robert Morris is iets dichter bij huis, namelijk in Flevoland. Dit gebouw is speciaal neergezet met als doel het bewust meemaken van de ritmes van dag en nacht en natuurlijk ook de wisseling van de vier jaargetijden. In het Observatorium, vlak bij Lelystad en Swifterbant is ook daadwerkelijk een evenement tijdens de zomerzonnewende genaamd Sunsation. Elk jaar is hier toneel, zang en dans en worden gedichten voorgedragen. Ook tijdens de winterzonnewende is er een kleine manifestatie in het Observatorium in Flevoland. Tenslotte heeft het Pantheon in Rome ook verwijzingen naar de lente- en herfstequinox en de zomer- en winterzonnewende. De ingang van dit gebouw ligt bijvoorbeeld pal naar het noorden; op deze manier valt er nooit direct zonlicht naar binnen door de ingang van het Pantheon. Maar er is wel een andere belangrijke lichtbron in het gebouw: de oculus, een grote, ronde opening in het midden van het dak van de koepel. Tijdens de lente-equinox schijnt het zonlicht prachtig door het rooster boven de deur. De zonnevlek verschuift elke dag door het Pantheon. Dit is een erg bijzondere eigenschap van dit gebouw! Naast het bezoeken van bijzondere bouwwerken rond de equinoxen en zonnewendes hebben sommige mensen ook hun eigen rituelen of ceremonies om de overgang van de seizoenen te vieren. Zo is er ook een spiritueel equinox ritueel, waarbij men zich reinigt langs de chakrapunten, een kaars aansteekt, afscheid neemt van het seizoen, het nieuwe seizoen verwelkomt en wensen uitspreekt. Tenslotte wordt de kaars weer gedoofd.